Zekat, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli bir mal varlığına sahip Müslümanların, mallarının belli bir oranını yılda bir kez ihtiyaç sahiplerine vermesidir. Zekatın amacı, toplumdaki gelir adaletsizliğini azaltmak, fakirleri desteklemek ve sosyal dayanışmayı güçlendirmektir. Ancak zekatın kimlere verilebileceği ve kimlere verilemeyeceği Kur'an ve Sünnet ile belirlenmiştir.
Zekat verilebilecek kişiler, Tevbe Suresi'nin 60. ayetinde açıkça belirtilmiştir. Bu kişiler genellikle sekiz ana kategoriye ayrılır:
- Fakirler (Hiçbir şeyi olmayanlar)
- Miskinler (Yeterli malı veya geliri olmayanlar)
- Zekat toplamakla görevli memurlar (Amiller)
- Kalpleri İslam'a ısındırılacak olanlar (Müellefe-i Kulûb)
- Köleler ve esirler (Rikab)
- Borçlular (Gârimin)
- Allah yolunda olanlar (Fî Sebîlillah)
- Yolda kalmışlar (İbnü's-Sebîl)
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) Fakir Müslüman: Fakirler, zekatın en temel alıcılarından biridir. Hiçbir malı veya geliri olmayan, temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamayan Müslümanlara zekat verilir. Bu nedenle, fakir Müslüman zekat verilebilecek bir kişidir.
- B) Borçlu Müslüman: Borçlular (Gârimin), borcunu ödeyemeyecek durumda olan ve borcu mal varlığını aşan Müslümanlardır. Bu kişiler de zekat alabilirler. Bu nedenle, borçlu Müslüman zekat verilebilecek bir kişidir.
- C) Zekat toplayan memur: Zekat toplamak ve dağıtmakla görevli olan memurlar (Amiller), bu hizmetleri karşılığında zekat gelirinden pay alabilirler. Bu, onların bu önemli görevi yerine getirmeleri için bir teşviktir. Bu nedenle, zekat toplayan memur zekat verilebilecek bir kişidir.
- D) Kendi torunu: İslam fıkhına göre, bir kişi kendi usul ve füruuna (yani anne, baba, dede, nine gibi üst soyuna ve çocuk, torun gibi alt soyuna) zekat veremez. Çünkü bu kişilerin nafakasını sağlamak zaten zekat veren kişinin kendi sorumluluğundadır. Zekat, kişinin kendi bakmakla yükümlü olduğu kişilere değil, başkalarına yardım etmek amacıyla verilir. Kendi torununa zekat vermek, kişinin kendi üzerindeki bir yükümlülüğü zekat aracılığıyla hafifletmesi anlamına gelir ki bu caiz değildir.
Bu açıklamalar ışığında, kendi torununa zekat verilemez.
Cevap D seçeneğidir.