Türkiye'nin 36° Kuzey ile 42° Kuzey enlemleri arasında yer alması, ülkenin iklim özellikleri üzerinde önemli etkilere sahiptir.
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'nin bu mutlak konumunun doğrudan bir sonucudur?
A) Petrol ve doğal gaz kaynaklarına yakın olması
B) Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması
C) Üç tarafının denizlerle çevrili olması
D) Asya ve Avrupa kıtaları arasında köprü görevi görmesi
Türkiye'nin 36° Kuzey ile 42° Kuzey enlemleri arasında yer almasının iklim üzerindeki etkilerini anlamak için öncelikle enlem kavramını ve etkilerini hatırlayalım.
- Enlem Nedir? Enlem, Ekvator'a olan açısal uzaklıktır ve iklim üzerinde temel bir etkiye sahiptir. Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe güneş ışınlarının gelme açısı azalır, bu da sıcaklıkların düşmesine neden olur.
- Türkiye'nin Konumu: Türkiye, Orta Kuşak'ta yer alır. Orta Kuşak, dört mevsimin belirgin olarak yaşandığı bir iklim zonudur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Petrol ve doğal gaz kaynaklarına yakın olması: Petrol ve doğal gaz kaynaklarının varlığı jeolojik bir durumdur ve enlemle doğrudan ilişkili değildir. Bu kaynaklar, yer kabuğunun milyonlarca yıl süren süreçler sonucu oluşmuştur.
- B) Dört mevsimin belirgin olarak yaşanması: İşte bu doğru! Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer alması, güneş ışınlarının yıl boyunca farklı açılarla gelmesine neden olur. Bu durum, belirgin sıcaklık farklılıklarına ve dolayısıyla dört mevsimin yaşanmasına yol açar.
- C) Üç tarafının denizlerle çevrili olması: Bu durum, Türkiye'nin özel konumunun bir sonucudur ve enlemle doğrudan ilişkili değildir. Denizler, kıyı bölgelerinde ılıman bir iklim yaratır ancak bu durum enlemden bağımsızdır.
- D) Asya ve Avrupa kıtaları arasında köprü görevi görmesi: Bu da Türkiye'nin jeopolitik konumunun bir sonucudur ve enlemle doğrudan bir bağlantısı yoktur.
Gördüğümüz gibi, Türkiye'nin 36° Kuzey ile 42° Kuzey enlemleri arasında yer almasının doğrudan sonucu, dört mevsimin belirgin olarak yaşanmasıdır. Bu durum, Orta Kuşak'ta bulunmamızdan kaynaklanmaktadır.
Cevap B seçeneğidir.
