KPSS Doğrudan ve dolaylı anlatım Test 1

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dolaylı anlatım doğru kullanılmamıştır?

A) O, dün beni arayacağını söyledi.
B) Arkadaşım, yarın bize geleceğini ifade etti.
C) Öğretmen, sınavın pazartesi günü olacağını belirtti.
D) "Hemen buraya gel," diye bağırdı.
E) Annem, akşam yemeğe geç kalacağımızı söyledi.

Merhaba sevgili öğrenciler,

Bu soruda, cümlelerdeki anlatım biçimlerini doğru bir şekilde ayırt etmemiz isteniyor. Özellikle "dolaylı anlatım" kavramına odaklanacağız. Şimdi adım adım seçenekleri inceleyelim:

• Dolaylı Anlatım Nedir?

  Bir başkasının sözünü veya düşüncesini kendi sözlerimizle, genellikle bir aktarma fiili (söyledi, belirtti, ifade etti vb.) kullanarak ve tırnak işareti (" ") kullanmadan aktarmaktır. Bu tür anlatımda, sözü söyleyen kişinin ağzından çıkan cümledeki kişi ve zaman ekleri genellikle değişir.

• Doğrudan Anlatım Nedir?

  Bir başkasının sözünü veya düşüncesini hiç değiştirmeden, olduğu gibi, genellikle tırnak işaretleri (" ") içinde aktarmaktır. Sözü söyleyen kişinin ağzından çıkan cümle aynen korunur.

• Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
• A) O, dün beni arayacağını söyledi.

  Bu cümlede, bir başkasının sözü (muhtemelen "Yarın seni arayacağım.") kendi sözlerimizle ve tırnak işareti kullanmadan aktarılmıştır. "arayacağını söyledi" ifadesi dolaylı anlatımın tipik bir örneğidir. Dolayısıyla bu cümlede dolaylı anlatım doğru kullanılmıştır.

• B) Arkadaşım, yarın bize geleceğini ifade etti.

  Bu cümlede de, arkadaşımızın sözü (muhtemelen "Yarın size geleceğim.") kendi sözlerimizle ve tırnak işareti olmadan aktarılmıştır. "geleceğini ifade etti" ifadesi dolaylı anlatımdır. Dolayısıyla bu cümlede dolaylı anlatım doğru kullanılmıştır.

• C) Öğretmen, sınavın pazartesi günü olacağını belirtti.

  Öğretmenin sözü (muhtemelen "Sınav pazartesi günü olacak.") tırnak işareti kullanılmadan ve kendi sözlerimizle aktarılmıştır. "olacağını belirtti" ifadesi dolaylı anlatımdır. Dolayısıyla bu cümlede dolaylı anlatım doğru kullanılmıştır.

• D) "Hemen buraya gel," diye bağırdı.

  Bu cümlede, konuşan kişinin sözleri tırnak işaretleri (" ") içine alınmış ve hiç değiştirilmeden aynen aktarılmıştır. Bu, doğrudan anlatımın tanımına uyar. Dolayısıyla bu cümlede dolaylı anlatım değil, doğrudan anlatım kullanılmıştır. Soru bizden dolaylı anlatımın doğru kullanılmadığı cümleyi istediği için, bu seçenek doğru cevaptır.

• E) Annem, akşam yemeğe geç kalacağımızı söyledi.

  Annemizin sözü (muhtemelen "Akşam yemeğe geç kalacağız.") tırnak işareti kullanılmadan ve kendi sözlerimizle aktarılmıştır. "kalacağımızı söyledi" ifadesi dolaylı anlatımdır. Dolayısıyla bu cümlede dolaylı anlatım doğru kullanılmıştır.

Sonuç olarak, D seçeneğindeki cümlede tırnak işaretleri kullanılarak bir başkasının sözü doğrudan aktarılmıştır. Bu nedenle dolaylı anlatım değil, doğrudan anlatım söz konusudur.

Cevap D seçeneğidir.