Bir hücrenin mitoz bölünmesi sırasında aşağıdaki olaylardan hangisi hem hayvan hem de bitki hücrelerinde ortak olarak gerçekleşmez?
A) Kromozomların sentromerlerinden iğ ipliklerine bağlanması
B) Kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi
C) Sitoplazma bölünmesinin yaşanması
D) Hücre zarının boğumlanarak bölünmesi
Sevgili öğrenciler, mitoz bölünme, bir hücreden iki genetik olarak özdeş yavru hücrenin oluşmasını sağlayan önemli bir hücre bölünmesi sürecidir. Bu süreç hem hayvan hem de bitki hücrelerinde temel aşamalarıyla benzerlik gösterse de, bazı noktalarda farklılıklar bulunur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Kromozomların sentromerlerinden iğ ipliklerine bağlanması: Bu olay, mitozun metafaz evresinde gerçekleşir. Kromozomlar hücrenin ekvator düzleminde dizilir ve her bir kromozomun sentromer bölgesinden iğ iplikleri (mikrotübüller) bağlanır. Bu mekanizma, kromozomların düzenli bir şekilde ayrılmasını sağlamak için hem hayvan hem de bitki hücrelerinde ortak olarak gerçekleşir.
- B) Kromatitlerin zıt kutuplara çekilmesi: Bu olay, mitozun anafaz evresinde meydana gelir. İğ ipliklerinin kısalmasıyla kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak hücrenin zıt kutuplarına doğru çekilir. Bu temel ayrılma süreci, genetik materyalin eşit dağılımını sağlamak için hem hayvan hem de bitki hücrelerinde aynı şekilde işler.
- C) Sitoplazma bölünmesinin yaşanması: Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi (karyokinez) ve ardından sitoplazma bölünmesi (sitokinez) olmak üzere iki ana aşamadan oluşur. Her iki hücre tipi de, çekirdekleri bölündükten sonra sitoplazmalarını da bölerek iki ayrı hücre oluşturur. Dolayısıyla sitoplazma bölünmesinin gerçekleşmesi ortak bir özelliktir. Ancak bu bölünmenin *nasıl* gerçekleştiği farklılık gösterebilir.
- D) Hücre zarının boğumlanarak bölünmesi: İşte farklılığın olduğu nokta burasıdır! Hayvan hücrelerinde sitoplazma bölünmesi (sitokinez), hücre zarının dıştan içe doğru boğumlanması (bir "bölünme oluğu" oluşumu) ile gerçekleşir. Bitki hücrelerinde ise, sert bir hücre duvarı bulunduğu için boğumlanma mümkün değildir. Bitki hücrelerinde sitoplazma bölünmesi, hücrenin ortasında golgi aygıtından gelen keseciklerin birleşmesiyle "ara lamel" veya "hücre plağı" adı verilen yeni bir hücre duvarının oluşumuyla gerçekleşir. Bu nedenle, hücre zarının boğumlanarak bölünmesi sadece hayvan hücrelerine özgü bir yöntemdir ve bitki hücrelerinde ortak olarak gerçekleşmez.
Bu bilgiler ışığında, hücre zarının boğumlanarak bölünmesi, hem hayvan hem de bitki hücrelerinde ortak olarak gerçekleşmeyen bir olaydır.
Cevap D seçeneğidir.
