20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nde 'Jön Türkler' olarak bilinen grup neyi savunuyordu?
A) Saltanatın mutlak gücünü
B) Meşrutiyet ve anayasal düzen
C) Dış borçların artırılmasını
D) Osmanlı'nın dağılmasını
Sevgili öğrenciler,
Bu soru, 20. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin önemli siyasi hareketlerinden biri olan 'Jön Türkler' grubunun temel ideolojisini anlamamızı istiyor. Gelin, seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- A) Saltanatın mutlak gücünü: Jön Türkler, Sultan II. Abdülhamid'in mutlakiyetçi yönetimine karşı çıkan bir gruptu. Onlar, padişahın sınırsız yetkilerinin ülkeyi gerilettiğine ve modernleşmenin önünde engel teşkil ettiğine inanıyorlardı. Dolayısıyla, saltanatın mutlak gücünü savunmak yerine, bu gücün sınırlandırılmasını istiyorlardı. Bu seçenek yanlıştır.
- B) Meşrutiyet ve anayasal düzen: Jön Türklerin en temel ve belirgin savunusu buydu. Onlar, Osmanlı Devleti'nin kurtuluşunun ve modernleşmesinin, padişahın yetkilerinin bir anayasa ile sınırlandığı (Meşrutiyet) ve halkın seçtiği bir meclisin (parlamento) olduğu bir sistemle mümkün olacağına inanıyorlardı. 1876'da ilan edilen Kanun-i Esasi (ilk Osmanlı Anayasası) ve Meclis-i Mebusan'ın yeniden yürürlüğe girmesini talep ediyorlardı. Bu, onların en büyük hedefiydi ve 1908'deki İkinci Meşrutiyet'in ilanında önemli rol oynadılar. Bu seçenek doğrudur.
- C) Dış borçların artırılmasını: Osmanlı Devleti, 19. yüzyıldan itibaren Avrupa devletlerine olan dış borçları nedeniyle büyük ekonomik sıkıntılar yaşıyordu ve Düyun-u Umumiye (Genel Borçlar İdaresi) gibi kurumlar aracılığıyla mali bağımsızlığını kaybetmişti. Jön Türkler, ülkenin bu durumdan kurtulmasını istiyorlardı; dış borçların artırılması kesinlikle onların savunusu değildi, aksine bu durumdan rahatsızdılar. Bu seçenek yanlıştır.
- D) Osmanlı'nın dağılmasını: Jön Türkler, Osmanlı Devleti'nin dağılmasını engellemek amacıyla ortaya çıkmış bir hareketti. Onlar, devleti modernleştirerek, anayasal bir düzene geçirerek ve halkı yönetime katarak imparatorluğun ayakta kalabileceğine inanıyorlardı. Amaçları, devleti kurtarmak ve güçlendirmekti, dağıtmak değil. Bu seçenek yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Jön Türklerin temel amacının Osmanlı Devleti'ni mutlakiyetten kurtarıp, anayasal bir düzene ve meşrutiyete geçirmek olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
