Bir çözeltide çözünen madde miktarı, belirli bir sıcaklıkta çözebileceği maksimum miktardan az ise bu çözeltiye ne ad verilir?
Sevgili öğrenciler,
Bu soruyu doğru bir şekilde cevaplamak için, çözeltilerin doymuşluk durumlarını iyi anlamamız gerekiyor. Bir çözeltide ne kadar madde çözündüğüne bağlı olarak farklı isimlendirmeler yaparız. Şimdi adım adım bu kavramları inceleyelim:
Bir madde (çözünen) başka bir madde (çözücü) içinde homojen olarak dağıldığında oluşan karışıma çözelti denir. Örneğin, su içinde çözünmüş tuz veya şekerli su birer çözeltidir.
Her çözücü, belirli bir sıcaklıkta belirli bir çözünen maddeden ancak belirli bir maksimum miktarı çözebilir. Bu maksimum miktara o maddenin o çözücüdeki çözünürlüğü denir. Bu sınır aşıldığında, eklenen madde çözünmez ve genellikle dibe çöker.
Belirli bir sıcaklıkta, bir çözücünün çözebileceği maksimum miktarda çözünen maddeyi içeren çözeltidir. Bu çözeltiye daha fazla çözünen madde eklenirse, eklenen madde çözünmez ve katı halde kalır. Çözelti artık "doymuştur", yani daha fazla çözünen madde alamayacak durumdadır.
Belirli bir sıcaklıkta, bir çözücünün çözebileceği maksimum miktardan daha az çözünen madde içeren çözeltidir. Bu çözeltiye daha fazla çözünen madde eklendiğinde, eklenen madde çözünmeye devam eder. Yani, çözeltinin hala çözebilme kapasitesi vardır ve "doymamıştır".
Belirli bir sıcaklıkta, bir çözücünün normalde çözebileceği maksimum miktardan daha fazla çözünen madde içeren çözeltidir. Bu tür çözeltiler genellikle özel koşullar altında (örneğin, sıcaklık artırılıp sonra yavaşça soğutularak) hazırlanır ve oldukça kararsızdırlar. Küçük bir dış etkiyle (sarsma, kristal ekleme) fazla çözünen madde aniden çökelir.
Bu terim, çözeltideki çözünen madde miktarının (konsantrasyonunun) az olduğunu ifade eder. Bir çözelti seyreltik olabilirken aynı zamanda doymamış veya hatta doymuş da olabilir (eğer çözünürlük çok düşükse). Yani, seyreltik olmak, doymuşluk durumuyla doğrudan eş anlamlı değildir. Soru, çözebileceği maksimum miktarla karşılaştırma yaptığı için bu seçenek doğru değildir.
Şimdi sorumuza geri dönelim: "Bir çözeltide çözünen madde miktarı, belirli bir sıcaklıkta çözebileceği maksimum miktardan az ise bu çözeltiye ne ad verilir?"
Yukarıdaki açıklamalarımızdan da anlaşıldığı gibi, çözebileceği maksimum miktardan daha az çözünen madde içeren çözeltiye doymamış çözelti denir. Çünkü bu çözeltinin hala daha fazla madde çözme kapasitesi vardır.
Cevap B seçeneğidir.
