Erzurum Kongresi'nde alınan kararların önemi nedir?
A) Milli mücadelenin programını oluşturmuştur
B) Osmanlı Devleti'ni yeniden kurmuştur
C) Yabancı devletlerle barış antlaşması imzalamıştır
D) Saltanatı kaldırmıştır
Sevgili öğrenciler, Erzurum Kongresi, Milli Mücadele tarihimizin en önemli dönüm noktalarından biridir. Bu kongrede alınan kararlar, bağımsızlık mücadelemizin yol haritasını çizmesi açısından büyük bir öneme sahiptir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek bu önemi daha iyi anlayalım:
- A) Milli mücadelenin programını oluşturmuştur: Erzurum Kongresi'nde alınan kararlar, "Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz", "Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı millet topyekûn kendini savunacaktır", "Manda ve himaye kabul edilemez" gibi temel ilkeleri belirlemiştir. Ayrıca, Osmanlı Hükümeti'nin görevini yapmaması halinde geçici bir hükümet kurulacağı ve milli iradeyi temsil edecek bir meclisin toplanması gerektiği vurgulanmıştır. Bu kararlar, Milli Mücadele'nin hedeflerini, yöntemlerini ve temel felsefesini ortaya koyarak adeta bir yol haritası, bir program niteliği taşımıştır. Bu nedenle bu seçenek doğrudur.
- B) Osmanlı Devleti'ni yeniden kurmuştur: Erzurum Kongresi'nin amacı, işgal altındaki vatan topraklarını kurtarmak ve milli egemenliğe dayalı yeni bir devletin temellerini atmaktı. Osmanlı Devleti zaten fiilen varlığını sürdürüyordu ancak işgal altındaydı. Kongre, eski düzeni yeniden kurmaktan ziyade, milletin kendi kaderini tayin etme hakkını vurgulayarak yeni bir ulusal yapılanmaya işaret etmiştir. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
- C) Yabancı devletlerle barış antlaşması imzalamıştır: Erzurum Kongresi, Anadolu'da toplanan bölgesel nitelikli (ancak ulusal kararlar alan) bir kongreydi. Uluslararası antlaşmalar imzalama yetkisi veya gücü yoktu. Barış antlaşmaları, ancak devletlerarası düzeyde, resmi hükümetler tarafından imzalanabilirdi. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- D) Saltanatı kaldırmıştır: Saltanatın kaldırılması, çok daha sonra, 1 Kasım 1922 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından gerçekleştirilmiştir. Erzurum Kongresi, milli egemenlik ilkesini vurgulamış olsa da, doğrudan saltanatı kaldırma gibi bir karar almamıştır. O dönemdeki öncelik, vatanın bütünlüğünü sağlamak ve bağımsızlığı kazanmaktı. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
Cevap A seçeneğidir.
