Eğitimde 'geriye ket vurma' (retroactive inhibition) kavramı neyi ifade eder?
A) Yeni öğrenilen bilginin eski bilgiyi unutturması
B) Eski bilginin yeni öğrenmeyi kolaylaştırması
C) Öğrenmenin kalıcı olması
D) Öğrenmenin hızlanması
E) Öğrenmenin motivasyonla ilişkisi
Sevgili öğrenciler,
Eğitimde ve psikolojide 'ket vurma' kavramı, bir bilginin hatırlanmasını veya öğrenilmesini başka bir bilginin engellemesi durumunu ifade eder. Bu durum, beynimizin bilgileri düzenleme ve depolama şekliyle ilgilidir.
Şimdi sorumuzdaki 'geriye ket vurma' (retroactive inhibition) kavramını adım adım inceleyelim:
- Ket Vurma Nedir? Genel anlamda ket vurma, öğrenilen veya hatırlanmak istenen bir bilginin, başka bir bilgi tarafından olumsuz etkilenmesi, yani engellenmesidir. Bu durum, bilgilerin birbirine karışması veya birinin diğerinin önüne geçmesi şeklinde ortaya çıkabilir.
- Geriye Ket Vurma (Retroactive Inhibition) Nedir? Bu özel durumda, yeni öğrenilen bilgiler, daha önceden öğrenilmiş bilgilerin hatırlanmasını zorlaştırır veya tamamen unutturur. Yani, yeni bilgi, eski bilginin geriye doğru hatırlanmasını engeller. "Retroactive" kelimesi "geriye dönük" anlamına gelir ve bu durumun eski bilgiyi etkilediğini gösterir.
- Bir Örnekle Açıklayalım: Diyelim ki, bir dönem boyunca İngilizce kelimeler öğrendiniz (eski bilgi). Yaz tatilinde ise Fransızca kelimeler öğrenmeye başladınız (yeni bilgi). Tatil bittiğinde, İngilizce kelimeleri hatırlamakta zorlandığınızı fark ederseniz, bu durum geriye ket vurmaya bir örnektir. Fransızca kelimeler, İngilizce kelimeleri hatırlamanızı engellemiştir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Yeni öğrenilen bilginin eski bilgiyi unutturması: Bu tanım, geriye ket vurmanın tam karşılığıdır. Yeni bilgi (Fransızca), eski bilgiyi (İngilizce) unutturur veya hatırlamayı zorlaştırır.
- B) Eski bilginin yeni öğrenmeyi kolaylaştırması: Bu durum, ket vurmanın tam tersi olan "transfer" veya "kolaylaştırma"dır. Eski bilginin yeni öğrenmeyi zorlaştırması ise "ileri ket vurma" (proactive inhibition) olarak adlandırılır.
- C) Öğrenmenin kalıcı olması: Bu, öğrenmenin ne kadar iyi depolandığı ve hatırlanabildiğiyle ilgili bir durumdur, ket vurma ile doğrudan ilişkili değildir.
- D) Öğrenmenin hızlanması: Bu, öğrenme sürecinin verimliliğiyle ilgilidir, ket vurma ile alakası yoktur.
- E) Öğrenmenin motivasyonla ilişkisi: Motivasyon, öğrenmeyi etkileyen önemli bir faktördür ancak ket vurma kavramının tanımı değildir.
Bu açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, geriye ket vurma, yeni bilgilerin eski bilgilerin hatırlanmasını engellemesi durumudur.
Cevap A seçeneğidir.
