Olumsuzluk ekleri (-me, -ma, -mez, -maz, -sız, -siz) Test 1

Hangi cümlede '-siz' olumsuzluk eki kullanılmıştır?

A) Bu kalem çok güzel.
B) Kalemsiz yazı yazamam.
C) Kalemimi kaybettim.
D) Kalem almak istiyorum.

Sevgili öğrenciler, bu soruda Türkçe'deki önemli eklerden biri olan '-siz' ekinin olumsuzluk anlamı katma işlevini bulmamız isteniyor. '-siz' eki, bir isme eklendiğinde o şeyin yokluğunu, eksikliğini veya o şeye sahip olmama durumunu ifade eder. Yani, "olmadan" veya "yoksun" anlamı katarak olumsuzluk işlevi görür.

• A) Bu kalem çok güzel.

  Bu cümlede '-siz' eki bulunmamaktadır. Cümle, kalemin bir özelliğini belirtmektedir.

• B) Kalemsiz yazı yazamam.

  Bu cümlede "kalemsiz" kelimesi bulunmaktadır. "Kalem" ismine eklenen '-siz' eki, "kalem olmadan" veya "kalemi yokken" anlamı katmaktadır. Yani, kalemin yokluğunu, eksikliğini ifade ederek olumsuzluk anlamı taşımaktadır. Bu, tam da aradığımız kullanımdır.

• C) Kalemimi kaybettim.

  Bu cümlede '-siz' eki bulunmamaktadır. Cümle, bir eylemi (kaybetme) ifade etmektedir.

• D) Kalem almak istiyorum.

  Bu cümlede '-siz' eki bulunmamaktadır. Cümle, bir isteği belirtmektedir.

Yukarıdaki incelemeler sonucunda, '-siz' ekinin olumsuzluk anlamı kattığı cümlenin B seçeneğinde yer aldığını açıkça görmekteyiz.

Cevap B seçeneğidir.