Hareket halindeki bir cismin yavaşlaması için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
A) Cisme hareket yönünde kuvvet uygulanmalı
B) Cisme hareket yönüne zıt kuvvet uygulanmalı
C) Cisme hiç kuvvet uygulanmamalı
D) Cisme dik yönde kuvvet uygulanmalı
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım inceleyerek, hareket halindeki bir cismin nasıl yavaşlayabileceğini anlamaya çalışalım.
Soru: Hareket halindeki bir cismin yavaşlaması için aşağıdakilerden hangisi gereklidir?
- A) Cisme hareket yönünde kuvvet uygulanmalı
- B) Cisme hareket yönüne zıt kuvvet uygulanmalı
- C) Cisme hiç kuvvet uygulanmamalı
- D) Cisme dik yönde kuvvet uygulanmalı
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Cisme hareket yönünde kuvvet uygulanmalı: Eğer bir cisme hareket ettiği yönde kuvvet uygularsak, cisim daha da hızlanır. Örneğin, kaydıraktan kayan bir çocuğa aynı yönde itme kuvveti uygularsak, çocuk daha hızlı kayar. Bu nedenle A seçeneği doğru değil.
- B) Cisme hareket yönüne zıt kuvvet uygulanmalı: Bir cismi yavaşlatmak için, hareketine ters yönde bir kuvvet uygulamamız gerekir. Örneğin, hareket eden bir arabayı durdurmak için frene basarız. Fren, tekerleklerin hareketine zıt yönde bir kuvvet uygulayarak arabayı yavaşlatır. Bu nedenle B seçeneği doğru olabilir.
- C) Cisme hiç kuvvet uygulanmamalı: Eğer bir cisme hiç kuvvet uygulanmazsa, cisim mevcut hareketini sürdürür. Yani, duruyorsa durmaya devam eder, hareket halindeyse aynı hızla hareket etmeye devam eder (sürtünme yok sayılırsa). Bu duruma Newton'ın birinci hareket yasası (eylemsizlik yasası) denir. Bu nedenle C seçeneği doğru değil.
- D) Cisme dik yönde kuvvet uygulanmalı: Cisme dik yönde bir kuvvet uygulamak, cismin hızını değiştirmeyebilir, ancak yönünü değiştirebilir. Örneğin, bir topa yan taraftan vurursak, topun yönü değişir ama hızı aynı kalabilir. Bu nedenle D seçeneği doğru değil.
Gördüğümüz gibi, bir cismi yavaşlatmak için hareket yönüne zıt bir kuvvet uygulamamız gerekiyor.
Cevap B seçeneğidir.
