Bir çocuk, elindeki küçük bir taşı havaya doğru fırlatıyor. Taş önce yükseliyor, sonra en tepe noktasına ulaşıp duruyor ve ardından yere doğru hızlanarak düşüyor. Aynı çocuk, bu sefer bir oyuncak arabayı halı kaplı zeminde itiyor ve araba bir süre sonra kendiliğinden duruyor.
Bu iki farklı olayda taşın ve oyuncak arabanın hareketini etkileyen kuvvetlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) Taşın yere düşmesini sağlayan kuvvet ile oyuncak arabayı durduran kuvvet aynıdır.
B) Taşın havada yükselmesini sağlayan kuvvet yer çekimidir.
C) Taşın yere düşmesini sağlayan temel kuvvet yer çekimi iken, oyuncak arabayı durduran temel kuvvet sürtünmedir.
D) Her iki durumda da cisimlerin hareketini etkileyen tek kuvvet, çocuğun onlara uyguladığı ilk kuvvettir.
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim. Unutmayın, fizik hayatın her yerinde!
Öncelikle sorudaki olayları ve cisimlere etkiyen kuvvetleri ayrı ayrı inceleyelim:
- Taşın Hareketi:
- Çocuk taşı yukarı doğru fırlattığında, taşa bir ilk hız verir.
- Taş yukarı doğru yükselirken yavaşlar, en tepe noktada durur ve sonra aşağı doğru hızlanır.
- Bu hareketin temel nedeni yer çekimi kuvvetidir. Yer çekimi, her cismi Dünya'nın merkezine doğru çeker.
- Oyuncak Arabanın Hareketi:
- Çocuk arabayı ittiğinde, arabaya bir ilk hız verir.
- Araba halı üzerinde hareket ederken yavaşlar ve sonunda durur.
- Bu durumun nedeni sürtünme kuvvetidir. Halı yüzeyi ile arabanın tekerlekleri arasındaki sürtünme, arabanın hareketini engeller ve onu yavaşlatır.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Taşın yere düşmesini sağlayan kuvvet ile oyuncak arabayı durduran kuvvet aynıdır.
- Yanlış. Taşın yere düşmesini sağlayan kuvvet yer çekimi, arabayı durduran ise sürtünmedir.
- B) Taşın havada yükselmesini sağlayan kuvvet yer çekimidir.
- Yanlış. Taşın havada yükselmesini sağlayan kuvvet, çocuğun taşa verdiği ilk kuvvettir. Yer çekimi ise taşa sürekli olarak aşağı doğru etki eder ve onu yavaşlatır.
- C) Taşın yere düşmesini sağlayan temel kuvvet yer çekimi iken, oyuncak arabayı durduran temel kuvvet sürtünmedir.
- Doğru. Taşın hareketini yer çekimi, arabanın hareketini ise sürtünme etkiler.
- D) Her iki durumda da cisimlerin hareketini etkileyen tek kuvvet, çocuğun onlara uyguladığı ilk kuvvettir.
- Yanlış. Çocukların uyguladığı ilk kuvvetler hareketin başlamasını sağlar, ancak hareketin devamını ve sonlanmasını etkileyen başka kuvvetler de vardır (yer çekimi ve sürtünme gibi).
Bu nedenle, doğru cevap C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
