Sevgili öğrenciler, bu soru, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) kuruluş döneminde karşılaştığı iç isyanları anlamamız açısından çok önemlidir. TBMM, ülkenin bağımsızlığını kazanmak ve yeni bir devlet kurmak için mücadele ederken, hem dış düşmanlarla hem de içerideki bazı ayaklanmalarla mücadele etmek zorunda kalmıştır.
- Öncelikle, TBMM'nin 23 Nisan 1920 tarihinde açıldığını hatırlayalım. Bu tarihten sonra çıkan ve TBMM'nin otoritesini hedef alan ayaklanmalar, sorumuzun kapsamına girer.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Şeyh Said İsyanı: Bu isyan, 1925 yılında çıkmıştır. Cumhuriyet ilan edilmiş, hatta Halifelik kaldırılmıştır. Dolayısıyla TBMM'ye karşı çıkan ilk büyük ayaklanma olamaz.
- B) Çerkez Ethem Ayaklanması: Bu olay, 1920 sonu - 1921 başı gibi yaşanmıştır. Çerkez Ethem, başlangıçta Kuva-yi Milliye'ye destek vermiş, ancak düzenli orduya katılmak istememesi ve bağımsız hareket etme eğilimi nedeniyle TBMM ile ters düşmüştür. Önemli bir iç sorun olsa da, TBMM'nin açılışından hemen sonraki ilk büyük ayaklanma değildir.
- C) Anzavur Ayaklanması: Ahmet Anzavur tarafından çıkarılan bu ayaklanma, aslında birkaç aşamadan oluşur. Özellikle Nisan 1920'de, yani TBMM'nin açılışından hemen sonra, İstanbul Hükümeti'nin desteğiyle "Kuva-yi İnzibatiye" (Hilafet Ordusu) adı altında yeniden faaliyete geçmiştir. Bu ordu, doğrudan Ankara'daki Milli Mücadele hareketini ve yeni kurulan TBMM'yi ortadan kaldırmayı hedeflemiştir. Bu nedenle, TBMM'nin açılışından hemen sonra çıkan ve doğrudan TBMM'nin varlığını tehdit eden ilk büyük ve organize ayaklanmalardan biridir.
- D) Koçgiri İsyanı: Bu isyan da 1920 sonu - 1921 başı gibi ortaya çıkmıştır. Anzavur Ayaklanması'ndan daha sonra yaşanmıştır.
Bu bilgiler ışığında, TBMM'nin açılışından hemen sonra, doğrudan TBMM'nin otoritesini ve varlığını hedef alan ilk büyük ayaklanmanın Anzavur Ayaklanması (özellikle Kuva-yi İnzibatiye'nin faaliyete geçmesi) olduğunu görmekteyiz.
Cevap C seçeneğidir.
