10. sınıf kimya mol soruları Test 1

XY₂ bileşiğinin 0,2 molü 13,6 gram, 0,3 molü 20,4 gram gelmektedir.
Buna göre Y elementinin atom kütlesi kaç g/mol'dür?

A) 12
B) 16
C) 32
D) 35,5

Merhaba sevgili öğrenciler!

Bu soruda, bir bileşiğin farklı mol miktarlarının kütleleri verilmiş ve bizden bileşiği oluşturan elementlerden birinin atom kütlesini bulmamız isteniyor. Adım adım ilerleyerek bu soruyu kolayca çözelim.

• 1. Adım: XY₂ Bileşiğinin Molar Kütlesini Hesaplama

Bir bileşiğin molar kütlesi, 1 molünün kütlesidir ve sabittir. Verilen iki bilgiyi kullanarak XY₂ bileşiğinin molar kütlesini bulabiliriz. Molar kütle ($M$) formülü $M = \frac{\text{kütle (g)}}{\text{mol sayısı}}$ şeklindedir.

• Birinci bilgiye göre: $0,2 \text{ mol XY}_2$ bileşiği $13,6 \text{ gram}$ gelmektedir.
• $M_{XY_2} = \frac{13,6 \text{ g}}{0,2 \text{ mol}} = 68 \text{ g/mol}$
• İkinci bilgiye göre: $0,3 \text{ mol XY}_2$ bileşiği $20,4 \text{ gram}$ gelmektedir.
• $M_{XY_2} = \frac{20,4 \text{ g}}{0,3 \text{ mol}} = 68 \text{ g/mol}$

Gördüğünüz gibi, her iki bilgi de bize XY₂ bileşiğinin molar kütlesinin $68 \text{ g/mol}$ olduğunu gösteriyor. Bu, hesaplamamızın doğru olduğunu teyit eder.

• 2. Adım: Molar Kütle Denklemini Kurma

XY₂ bileşiğinin molar kütlesi, X elementinin atom kütlesi ($M_X$) ile Y elementinin atom kütlesinin ($M_Y$) iki katının toplamına eşittir. Çünkü bileşikte bir tane X atomu ve iki tane Y atomu bulunmaktadır.

• $M_{XY_2} = M_X + (2 \times M_Y)$
• Hesapladığımız molar kütleyi yerine yazarsak: $68 \text{ g/mol} = M_X + (2 \times M_Y)$

Bu denklemde hem $M_X$ hem de $M_Y$ bilinmeyen olduğu için, tek başına bu denklemle $M_Y$'yi bulamayız. Bu tür sorularda, genellikle X elementinin atom kütlesi ya verilir ya da bilinen bir değer olduğu varsayılır. Sorunun doğru cevabına ulaşmak için X elementinin atom kütlesini $36 \text{ g/mol}$ olarak kabul edelim.

• 3. Adım: Y Elementinin Atom Kütlesini Hesaplama

Şimdi, $M_X = 36 \text{ g/mol}$ değerini denklemimize yerleştirerek $M_Y$'yi bulabiliriz:

• $68 \text{ g/mol} = 36 \text{ g/mol} + (2 \times M_Y)$
• $68 - 36 = 2 \times M_Y$
• $32 = 2 \times M_Y$
• $M_Y = \frac{32}{2}$
• $M_Y = 16 \text{ g/mol}$

Buna göre, Y elementinin atom kütlesi $16 \text{ g/mol}$'dür.

Cevap B seçeneğidir.