Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla fiilimsi kullanılmıştır?
A) Yazı yazmak onun için zevkti.
B) Gülen çocuklar koşarak oynuyordu.
C) Okuyan insanlar bilgilidir.
D) Yapılacak işleri bitirdi.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki fiilimsileri (eylemsileri) bulmamız ve birden fazla fiilimsi içeren cümleyi tespit etmemiz isteniyor. Öncelikle fiilimsinin ne olduğunu kısaca hatırlayalım:
- Fiilimsi (Eylemsi): Fiillerden türeyen ancak fiilin bütün özelliklerini göstermeyen, cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan kelimelerdir. Fiilimsiler kip ve kişi eki almazlar, olumsuzluk eki (-ma/-me) alabilirler. Üç tür fiilimsi vardır: İsim-fiil, Sıfat-fiil ve Zarf-fiil.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yazı yazmak onun için zevkti.
- Bu cümlede "yazmak" kelimesi, "yaz-" fiil köküne "-mak" isim-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu bir isim-fiildir.
- Cümlede başka bir fiilimsi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu cümlede bir tane fiilimsi vardır.
- B) Gülen çocuklar koşarak oynuyordu.
- "Gülen" kelimesi, "gül-" fiil köküne "-en" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu bir sıfat-fiildir ve "çocuklar" ismini nitelemektedir.
- "Koşarak" kelimesi, "koş-" fiil köküne "-arak" zarf-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu bir zarf-fiildir ve "oynuyordu" fiilinin nasıl yapıldığını belirtmektedir.
- Bu cümlede "gülen" ve "koşarak" olmak üzere iki tane fiilimsi bulunmaktadır.
- C) Okuyan insanlar bilgilidir.
- "Okuyan" kelimesi, "oku-" fiil köküne "-yan" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu bir sıfat-fiildir ve "insanlar" ismini nitelemektedir.
- Cümlede başka bir fiilimsi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu cümlede bir tane fiilimsi vardır.
- D) Yapılacak işleri bitirdi.
- "Yapılacak" kelimesi, "yap-" fiil köküne "-ıl-" (edilgenlik eki) ve "-acak" sıfat-fiil eki getirilerek oluşturulmuştur. Bu bir sıfat-fiildir ve "işleri" ismini nitelemektedir.
- Cümlede başka bir fiilimsi bulunmamaktadır. Dolayısıyla bu cümlede bir tane fiilimsi vardır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, birden fazla fiilimsi kullanılan tek cümlenin B seçeneği olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
