Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi yoktur?
A) Yürüyüş yapmak sağlıklıdır.
B) Gülen yüzü herkesi mutlu eder.
C) O, hızlı koşar.
D) Bitmiş işler listesini kontrol etti.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki fiilimsileri (eylemsileri) bulmamız ve fiilimsi içermeyen cümleyi işaretlememiz isteniyor. Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil gibi çekimlenmeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevi üstlenen kelimelerdir. Üç tür fiilimsi vardır: isim-fiil (mastar), sıfat-fiil (ortaç) ve zarf-fiil (bağ-fiil).
- A) Yürüyüş yapmak sağlıklıdır.
- Bu cümlede iki tane fiilimsi bulunmaktadır:
- "Yürüyüş": "yürü-" fiil köküne "-yüş" isim-fiil eki gelmiştir. (İsim-fiil)
- "yapmak": "yap-" fiil köküne "-mak" isim-fiil eki gelmiştir. (İsim-fiil)
- Dolayısıyla bu cümlede fiilimsi vardır.
- B) Gülen yüzü herkesi mutlu eder.
- Bu cümlede "gülen" kelimesi bir fiilimsidir.
- "gül-" fiil köküne "-en" sıfat-fiil eki gelmiştir. "Yüz" ismini nitelediği için sıfat görevindedir. (Sıfat-fiil)
- Dolayısıyla bu cümlede fiilimsi vardır.
- C) O, hızlı koşar.
- Bu cümlede "koşar" kelimesi bir fiilimsi değildir.
- "koş-" fiil köküne "-ar" geniş zaman eki gelmiştir. Bu kelime, bir eylemi zaman ve şahıs belirterek çekimlenmiş bir fiildir. (Çekimli fiil)
- Yani, "koşar" kelimesi bir fiilimsi değil, tam teşekküllü bir yüklemdir.
- Dolayısıyla bu cümlede fiilimsi yoktur.
- D) Bitmiş işler listesini kontrol etti.
- Bu cümlede "bitmiş" kelimesi bir fiilimsidir.
- "bit-" fiil köküne "-miş" sıfat-fiil eki gelmiştir. "İşler" ismini nitelediği için sıfat görevindedir. (Sıfat-fiil)
- Dolayısıyla bu cümlede fiilimsi vardır.
Yukarıdaki analizlere göre, fiilimsi içermeyen cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
