Mitoz bölünmenin telofaz evresinde aşağıdaki olaylardan hangisi gerçekleşir?
A) Sentriyollerin kutuplara hareketi
B) Kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesi
C) Çekirdek zarının yeniden oluşması
D) Kromatin ipliklerin yoğunlaşması
Mitoz bölünme, ökaryotik hücrelerde bir ana hücreden genetik olarak birbirinin aynı iki yavru hücrenin oluşmasını sağlayan bir hücre bölünmesi türüdür. Vücudumuzdaki büyüme, gelişme ve yıpranan dokuların onarımı gibi hayati süreçler mitoz sayesinde gerçekleşir. Mitoz bölünme, çekirdek bölünmesi (karyokinez) ve sitoplazma bölünmesi (sitokinez) olmak üzere iki ana aşamadan oluşur. Karyokinez ise genellikle dört evrede incelenir: Profaz, Metafaz, Anafaz ve Telofaz.
Şimdi seçenekleri değerlendirebilmek için bu evrelerin temel özelliklerini hatırlayalım:
- Profaz: Bu evrede kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak belirgin kromozomları oluşturur. Çekirdek zarı ve çekirdekçik erimeye başlar. Sentrozomlar (hayvan hücrelerinde) zıt kutuplara doğru hareket eder ve iğ iplikleri oluşmaya başlar.
- Metafaz: Kromozomlar, hücrenin ekvatoral düzleminde (metafaz plağı üzerinde) tek sıra halinde dizilirler. İğ iplikleri kromozomların sentromerlerine tutunur.
- Anafaz: Kardeş kromatitler birbirinden ayrılarak zıt kutuplara doğru çekilir. Bu ayrılan kromatitlere artık "kromozom" denir. Her kutba eşit sayıda kromozom ulaşır.
- Telofaz: Bu evre, anafazın tam tersi olayların yaşandığı bir evredir. Kutuplara ulaşan kromozomlar tekrar çözülerek kromatin iplik haline döner. Çekirdek zarı ve çekirdekçik yeniden oluşur. İğ iplikleri kaybolur. Bu evrenin sonunda iki yeni çekirdek oluşmuş olur. Sitokinez (sitoplazma bölünmesi) genellikle telofaz ile eş zamanlı olarak başlar veya hemen ardından gerçekleşir.
Şimdi seçenekleri telofaz evresinde gerçekleşen olaylarla karşılaştıralım:
- A) Sentriyollerin kutuplara hareketi: Bu olay, profaz evresinde gerçekleşir. Sentriyoller, iğ ipliklerini oluşturmak üzere zıt kutuplara doğru hareket ederler.
- B) Kromozomların ekvatoral düzlemde dizilmesi: Bu olay, metafaz evresinin karakteristik özelliğidir. Kromozomlar, hücrenin ortasında bir hat üzerinde sıralanır.
- C) Çekirdek zarının yeniden oluşması: Bu olay, telofaz evresinde gerçekleşen temel olaylardan biridir. Kutuplara ulaşan kromozomların etrafında yeni çekirdek zarları oluşur ve iki ayrı çekirdek meydana gelir.
- D) Kromatin ipliklerin yoğunlaşması: Bu olay, profaz evresinin başlangıcında gerçekleşir. Kromatin iplikler kısalıp kalınlaşarak kromozomları oluşturur.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, çekirdek zarının yeniden oluşması telofaz evresinde meydana gelen önemli bir olaydır.
Cevap C seçeneğidir.
