19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde askeri alanda yapılan yeniliklerden biri olarak kurulan ve modern anlamda ilk düzenli orduyu oluşturan birlik aşağıdakilerden hangisidir?
A) Nizam-ı Cedid
B) Asakir-i Mansure-i Muhammediye
C) Yeniçeri Ocağı
D) Humbaracı Ocağı
Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyıl, devletin ayakta kalabilmek ve güçlenen Avrupa devletleriyle rekabet edebilmek için köklü reformlara giriştiği bir dönemdir. Bu reformların başında da askeri alandaki yenilikler gelmektedir. Soru, bu dönemde kurulan ve modern anlamda ilk düzenli orduyu oluşturan birliği sormaktadır. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Nizam-ı Cedid: Bu birlik, 18. yüzyılın sonlarında (III. Selim döneminde) kurulmuş modern tarzda bir ordudur. Ancak Yeniçeri Ocağı'nın şiddetli muhalefeti nedeniyle ömrü kısa sürmüş ve Kabakçı Mustafa İsyanı ile dağıtılmıştır. Dolayısıyla 19. yüzyılda kurulan ve kalıcı olan "ilk düzenli ordu" tanımına tam olarak uymamaktadır.
- B) Asakir-i Mansure-i Muhammediye: Bu birlik, II. Mahmud tarafından 1826 yılında, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının (Vaka-i Hayriye) hemen ardından kurulmuştur. Avrupa tarzında eğitim gören, modern silahlarla donatılmış ve düzenli bir yapıya sahip olan bu ordu, Osmanlı Devleti'nin ilk modern ve kalıcı düzenli ordusu olarak kabul edilir. Soru metnindeki "19. yüzyılda kurulan" ve "modern anlamda ilk düzenli orduyu oluşturan" ifadeleri bu birliği işaret etmektedir.
- C) Yeniçeri Ocağı: Bu ocak, Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemlerinden itibaren var olan ve uzun yıllar ordunun temelini oluşturan bir birliktir. Ancak 19. yüzyılda reformlara direnen, disiplinsizleşen ve devlet için bir sorun haline gelen bir yapıya bürünmüştür. 1826'da II. Mahmud tarafından kaldırılmıştır. Dolayısıyla bir "yenilik" veya "modern ordu" değildir, aksine kaldırılan eski bir yapıdır.
- D) Humbaracı Ocağı: Humbaracılar, Osmanlı ordusunda havan topu ve el bombası kullanan özel bir sınıftır. 18. yüzyılda Comte de Bonneval (Humbaracı Ahmet Paşa) tarafından modernleştirilme girişimleri olmuştur. Ancak bu ocak, ordunun tamamını kapsayan "ilk düzenli ordu" değil, topçu sınıfına bağlı, belirli bir alanda uzmanlaşmış bir birliktir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, 19. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde askeri alanda yapılan yeniliklerden biri olarak kurulan ve modern anlamda ilk düzenli orduyu oluşturan birlik, Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasının ardından II. Mahmud tarafından kurulan Asakir-i Mansure-i Muhammediye'dir.
Cevap B seçeneğidir.
