Redoks (indirgenme-yükseltgenme) tepkimeleri, kimyasal reaksiyonlarda elektron transferini içeren önemli bir konudur. Bir tepkimenin indirgenme mi yoksa yükseltgenme mi olduğunu anlamak için elektron alışverişine veya atomların yükseltgenme basamaklarındaki değişime bakmamız gerekir.
- İndirgenme (Redüksiyon): Bir atom, iyon veya molekülün elektron alması durumudur. Elektron alındığında, atomun yükseltgenme basamağı azalır.
- Yükseltgenme (Oksidasyon): Bir atom, iyon veya molekülün elektron vermesi durumudur. Elektron verildiğinde, atomun yükseltgenme basamağı artar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) $Cl_2 + 2e^- \rightarrow 2Cl^-$
Bu tepkimede, klor ($Cl_2$) molekülü 2 elektron alarak klor ($Cl^-$) iyonlarına dönüşmüştür. Klorun yükseltgenme basamağı $0$'dan $-1$'e düşmüştür. Elektron alma ve yükseltgenme basamağının azalması, bu tepkimenin bir indirgenme reaksiyonu olduğunu gösterir.
- B) $Zn^{2+} + 2e^- \rightarrow Zn$
Bu tepkimede, çinko ($Zn^{2+}$) iyonu 2 elektron alarak nötr çinko ($Zn$) atomuna dönüşmüştür. Çinkonun yükseltgenme basamağı $+2$'den $0$'a düşmüştür. Elektron alma ve yükseltgenme basamağının azalması, bu tepkimenin bir indirgenme reaksiyonu olduğunu gösterir.
- C) $Na \rightarrow Na^+ + e^-$
Bu tepkimede, nötr sodyum ($Na$) atomu 1 elektron vererek sodyum ($Na^+$) iyonuna dönüşmüştür. Sodyumun yükseltgenme basamağı $0$'dan $+1$'e yükselmiştir. Elektron verme ve yükseltgenme basamağının artması, bu tepkimenin bir yükseltgenme reaksiyonu olduğunu gösterir.
- D) $Cu^{2+} + 2e^- \rightarrow Cu$
Bu tepkimede, bakır ($Cu^{2+}$) iyonu 2 elektron alarak nötr bakır ($Cu$) atomuna dönüşmüştür. Bakırın yükseltgenme basamağı $+2$'den $0$'a düşmüştür. Elektron alma ve yükseltgenme basamağının azalması, bu tepkimenin bir indirgenme reaksiyonu olduğunu gösterir.
Görüldüğü gibi, A, B ve D seçeneklerindeki tepkimeler elektron alımını ve yükseltgenme basamağının azalmasını içerdiği için indirgenme reaksiyonlarıdır. Ancak C seçeneğindeki tepkime, elektron kaybını ve yükseltgenme basamağının artmasını içerdiği için bir yükseltgenme reaksiyonudur.
Cevap C seçeneğidir.
