Sevgili öğrenciler, atom modelleri, maddenin yapısını anlamak için bilim insanlarının zaman içinde geliştirdiği fikirlerdir. Her model, bir önceki modelin eksiklerini gidermiş veya yeni keşiflerle güncellenmiştir. Şimdi sorumuzdaki seçenekleri adım adım inceleyelim:
- A) Dalton atom modeli: John Dalton, 19. yüzyılın başlarında atomu içi dolu, bölünemez, berk küreler olarak tanımlamıştır. Bu modelde atom altı parçacıklardan (elektron, proton, nötron) veya bu parçacıkların yüklerinden bahsedilmemiştir. Dolayısıyla elektronların negatif yüklü olduğu fikri Dalton modelinde yer almaz.
- B) Thomson atom modeli: J.J. Thomson, 1897 yılında katot ışınları deneyleriyle elektronu keşfetmiştir. Bu keşif, atomun daha küçük parçacıklardan oluştuğunu göstermiştir. Thomson, atomun pozitif yüklü bir küre olduğunu ve bu kürenin içine negatif yüklü elektronların homojen bir şekilde dağıldığını (üzümlü kek modeli) öne sürmüştür. İşte bu modelde, elektronların negatif yüklü olduğu ilk kez açıkça ifade edilmiştir.
- C) Rutherford atom modeli: Ernest Rutherford, 1911 yılında yaptığı altın levha deneyiyle atomun büyük bir kısmının boşluk olduğunu ve pozitif yükün atomun merkezindeki çok küçük ve yoğun bir bölgede (çekirdek) toplandığını göstermiştir. Elektronların ise bu çekirdeğin etrafında dolandığını belirtmiştir. Rutherford modeli, elektronların negatif yüklü olduğunu kabul eder ancak bu fikri ilk ortaya atan model değildir; Thomson'ın elektron keşfi üzerine inşa edilmiştir.
- D) Bohr atom modeli: Niels Bohr, 1913 yılında Rutherford modelindeki bazı eksiklikleri gidermek için elektronların belirli enerji seviyelerinde (yörüngelerde) bulunduğunu ve bu yörüngeler arasında geçiş yaparken enerji alıp verdiğini açıklamıştır. Bohr modeli de elektronların negatif yüklü olduğunu kabul eder ve önceki modellerin üzerine inşa edilmiştir.
- E) Hepsi: Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, elektronların negatif yüklü olduğu fikri tüm modellerde aynı anda ortaya çıkmamıştır.
Bu bilgiler ışığında, elektronların negatif yüklü olduğu fikrini ilk kez ortaya koyan model, elektronun keşfiyle birlikte gelen Thomson atom modelidir.
Cevap B seçeneğidir.
