Küçük Kaynarca Antlaşması'nın Osmanlı Devleti açısından en önemli sonucu nedir?
A) İlk kez toprak kaybı yaşanması
B) İlk kez savaş tazminatı ödenmesi
C) İlk kez bir azınlığa himaye hakkı verilmesi
D) İlk kez denizlerde hak kaybı yaşanması
Merhaba sevgili öğrenciler!
Küçük Kaynarca Antlaşması, Osmanlı Devleti tarihi için bir dönüm noktasıdır. Bu antlaşma, Osmanlı'nın gerileme döneminin en ağır ve yıkıcı sonuçlarından bazılarını beraberinde getirmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek, antlaşmanın Osmanlı Devleti açısından en önemli sonucunu bulalım:
-
A) İlk kez toprak kaybı yaşanması: Osmanlı Devleti, daha önce de toprak kayıpları yaşamıştır. Örneğin, 1699 Karlofça Antlaşması ile büyük çaplı toprak kayıpları olmuştu. Küçük Kaynarca Antlaşması ile Kırım'ın bağımsız olması ve bazı toprakların Rusya'ya bırakılması önemli bir kayıp olsa da, "ilk kez" değildir.
-
B) İlk kez savaş tazminatı ödenmesi: Osmanlı Devleti, daha önceki dönemlerde de çeşitli antlaşmalarla savaş tazminatı ödemek zorunda kalmıştır. Örneğin, 1711 Prut Antlaşması'nda Rusya'ya tazminat ödenmesi söz konusu olmuştur. Küçük Kaynarca ile ödenen tazminat miktarı büyük olsa da, bu bir "ilk" değildir.
-
C) İlk kez bir azınlığa himaye hakkı verilmesi: İşte bu madde, Küçük Kaynarca Antlaşması'nın Osmanlı Devleti açısından en kritik ve uzun vadeli sonucudur. Antlaşma ile Rusya'ya, Osmanlı topraklarında yaşayan Ortodoksların haklarını koruma bahanesiyle Osmanlı iç işlerine karışma hakkı tanınmıştır. Bu durum, Osmanlı'nın egemenlik haklarına doğrudan bir müdahale kapısı açmış ve ilerleyen dönemlerde Rusya'nın Osmanlı iç siyasetine sürekli karışmasına zemin hazırlamıştır. Bu, Osmanlı tarihinde bir ilktir ve devletin iç işlerine yabancı bir gücün müdahale etme hakkı kazanması açısından son derece önemlidir.
-
D) İlk kez denizlerde hak kaybı yaşanması: Osmanlı Devleti, daha önce de denizlerdeki üstünlüğünü ve haklarını kaybetmeye başlamıştı. Örneğin, Akdeniz'deki üstünlüğünü 16. yüzyılın sonlarından itibaren yitirmişti. Küçük Kaynarca ile Rus gemilerine Karadeniz ve Boğazlar'da serbest geçiş hakkı verilmesi önemli bir kayıp olsa da, bu da bir "ilk" değildir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, Küçük Kaynarca Antlaşması'nın Osmanlı Devleti açısından en önemli ve geleceği etkileyen sonucu, yabancı bir devlete (Rusya'ya) Osmanlı içindeki bir azınlığı himaye etme hakkının verilmesidir. Bu durum, Osmanlı'nın egemenlik haklarını derinden sarsmış ve ilerleyen dönemlerde "Şark Meselesi"nin önemli bir parçası haline gelmiştir.
Cevap C seçeneğidir.
