Bu ders notu, 9. sınıf fizik dersinde hareket ve hareket türleri konusunu kapsayan bir teste hazırlık için temel bilgileri içermektedir. Testte karşılaşabileceğiniz kavramlar ve tanımlar özetlenmiştir.
Hareket, bir cismin zamanla konum değiştirmesidir. Bir cismin hareket edip etmediğini anlamak için bir referans noktasına ihtiyacımız vardır.
⚠️ Dikkat: Hız vektörel, sürat ise skaler bir büyüklüktür.
Konum, bir cismin belirli bir referans noktasına göre bulunduğu yerdir. Yer değiştirme, cismin ilk konumu ile son konumu arasındaki vektörel farktır. Alınan yol ise cismin hareketi boyunca katettiği toplam mesafedir.
💡 İpucu: Yer değiştirme ile alınan yol her zaman eşit olmak zorunda değildir. Örneğin, dairesel bir yörüngede hareket eden bir cisim başladığı noktaya geri döndüğünde yer değiştirmesi sıfır olur, ancak bir yol katetmiştir.
Düzgün doğrusal hareket, bir cismin sabit hızla düz bir çizgi boyunca hareket etmesidir. Bu harekette ivme sıfırdır.
⚠️ Dikkat: Düzgün doğrusal harekette hız-zaman grafiği yatay bir doğrudur.
Ortalama hız, toplam yer değiştirmenin toplam zamana oranıdır. Anlık hız ise belirli bir andaki hızdır.
💡 İpucu: Bir aracın hız göstergesi anlık hızı gösterir.
İvme, bir cismin hızındaki değişim oranıdır. İvme vektörel bir büyüklüktür.
