Temel ve türetilmiş büyüklükler tablosu Test 1

Bir deneyde ölçülen fiziksel büyüklükler şunlardır:
- 2 m³ hacim
- 5 mol madde miktarı
- 10 N kuvvet
- 300 cd ışık şiddeti
Bu ölçümlerdeki temel büyüklük sayısı kaçtır?

A) 1
B) 2
C) 3
D) 4

Fiziksel büyüklükler, temel büyüklükler ve türetilmiş büyüklükler olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Temel büyüklükler, başka hiçbir büyüklükten türetilemeyen, kendi başlarına tanımlanabilen büyüklüklerdir. Uluslararası Birim Sistemi'ne (SI) göre 7 adet temel büyüklük vardır:

• Uzunluk (birimi: metre, $m$)
• Kütle (birimi: kilogram, $kg$)
• Zaman (birimi: saniye, $s$)
• Akım Şiddeti (birimi: amper, $A$)
• Sıcaklık (birimi: kelvin, $K$)
• Madde Miktarı (birimi: mol, $mol$)
• Işık Şiddeti (birimi: kandela, $cd$)

Şimdi verilen ölçümleri tek tek inceleyelim ve bu ölçümlerde kaç farklı temel büyüklüğün temsil edildiğini bulalım:

• 2 m³ hacim:

  Hacim (volume) türetilmiş bir büyüklüktür. Ancak hacmin birimi $m^3$ (metreküp) olup, temel büyüklük olan Uzunluk'un (birimi metre, $m$) küpü alınarak elde edilmiştir. Dolayısıyla bu ölçüm, temel büyüklük olan Uzunluk'u temsil etmektedir. (1. temel büyüklük: Uzunluk)

• 5 mol madde miktarı:

  Madde miktarı (amount of substance), yukarıdaki listede de görüldüğü gibi, doğrudan temel bir büyüklüktür ve birimi mol'dür. (2. temel büyüklük: Madde Miktarı)

• 10 N kuvvet:

  Kuvvet (force) türetilmiş bir büyüklüktür. Birimi Newton ($N$) olup, temel birimler cinsinden $N = kg \cdot m/s^2$ şeklinde ifade edilir. Bu ifade Kütle ($kg$), Uzunluk ($m$) ve Zaman ($s$) gibi temel büyüklükleri içerir. Ancak, biz Uzunluk temel büyüklüğünü zaten "2 m³ hacim" ölçümünden dolayı saymıştık. Bu soruda, her bir ölçümün doğrudan temsil ettiği veya türetildiği temel büyüklükleri sayarken, daha önce sayılanları tekrar etmeyiz.

• 300 cd ışık şiddeti:

  Işık şiddeti (luminous intensity), yukarıdaki listede de görüldüğü gibi, doğrudan temel bir büyüklüktür ve birimi kandela ($cd$)'dır. (3. temel büyüklük: Işık Şiddeti)

Bu durumda, verilen ölçümlerde temsil edilen farklı temel büyüklükler şunlardır:

• Uzunluk (hacimden dolayı)
• Madde Miktarı (doğrudan)
• Işık Şiddeti (doğrudan)

Toplamda 3 farklı temel büyüklük bulunmaktadır.

Cevap C seçeneğidir.