Sevgili öğrenciler, Gümrü Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı'nın Doğu Cephesi'ndeki önemli bir zaferin ardından imzalanan, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükümeti'nin ilk uluslararası antlaşmasıdır. Bu antlaşma, yeni Türk devletinin diplomatik alandaki ilk başarısı olması açısından büyük önem taşır.
- Gümrü Antlaşması'nın Tarihsel Arka Planı: Birinci Dünya Savaşı'nın ardından Osmanlı Devleti'nin Mondros Ateşkes Antlaşması ile fiilen sona ermesiyle Anadolu'da işgaller başlamıştır. Mustafa Kemal Atatürk önderliğindeki Türk Kurtuluş Savaşı, ülkenin bağımsızlığını kazanmak amacıyla başlatılmıştır. Doğu Cephesi, bu savaşın ilk açılan cephelerinden biridir. Kâzım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu, Doğu Anadolu'daki Ermeni kuvvetlerine karşı başarılı bir mücadele vermiştir.
- Antlaşmanın Tarafları: Türk ordusunun Ermeni kuvvetlerini yenilgiye uğratması sonucunda, Ermenistan Hükümeti barış istemek zorunda kalmıştır. Bu durum, 2 Aralık 1920 tarihinde Gümrü Antlaşması'nın imzalanmasına yol açmıştır. Antlaşma, bir tarafta Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti (yani Türkiye) ve diğer tarafta Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti arasında imzalanmıştır.
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Türkiye ve Ermenistan: Yukarıda açıklandığı gibi, Gümrü Antlaşması, TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında imzalanmıştır. Bu seçenek doğrudur.
- B) Türkiye ve Gürcistan: Gürcistan ile daha sonra Kars Antlaşması gibi başka antlaşmalar imzalanmıştır, ancak Gümrü Antlaşması'nın tarafı değildir.
- C) Türkiye ve Azerbaycan: Azerbaycan, Kurtuluş Savaşı döneminde Türkiye'ye destek veren dost bir ülkeydi ve Gümrü Antlaşması'nın tarafı değildir.
- D) Türkiye ve Rusya: Rusya (Sovyet Rusya), Kurtuluş Savaşı döneminde Türkiye'ye siyasi ve askeri destek vermiş, ancak Gümrü Antlaşması'nın doğrudan tarafı olmamıştır. Rusya ile daha sonra Moskova Antlaşması gibi başka antlaşmalar imzalanmıştır.
Bu bilgiler ışığında, Gümrü Antlaşması'nın Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Ermenistan arasında imzalandığını net bir şekilde görebiliriz.
Cevap A seçeneğidir.
