Rubai ve Tuyuğ arasındaki fark Test 1

Rubai ve tuyuğun hangi yüzyıllarda daha çok rağbet gördüğü söylenebilir?

A) Rubai 13. yüzyılda, tuyuğ 16. yüzyılda.
B) Rubai 15. yüzyılda, tuyuğ 19. yüzyılda.
C) Her ikisi de 18. yüzyılda.
D) Rubai 11-12. yüzyıllarda, tuyuğ ise 14-15. yüzyıllarda.

Bu sorumuz, Türk edebiyatındaki önemli nazım biçimlerinden olan rubai ve tuyuğun hangi dönemlerde daha çok ilgi gördüğünü anlamamızı istiyor. Gelin, bu iki nazım biçimini yakından tanıyalım ve doğru cevabı bulalım.

• Rubai Nedir ve Ne Zaman Popülerleşmiştir?

  Rubai, dört dizeden oluşan, genellikle aruz ölçüsüyle yazılan ve kendine özgü bir uyak düzeni (aaxa veya aaaa) olan bir nazım biçimidir. Genellikle felsefi, tasavvufi, aşk veya hikmet konularını işler. Türk edebiyatına İran edebiyatından geçmiştir. Özellikle 11. ve 12. yüzyıllarda Ömer Hayyam gibi büyük şairlerin etkisiyle zirveye ulaşmış ve Türk edebiyatında da bu dönemlerden itibaren yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. Yani, rubainin Türk edebiyatında rağbet görmeye başladığı ve etkisini gösterdiği dönemler bu yüzyıllardır.

• Tuyuğ Nedir ve Ne Zaman Popülerleşmiştir?

  Tuyuğ, Türklerin Divan edebiyatına kazandırdığı, dört dizeden oluşan ve genellikle aruzun "fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün" kalıbıyla yazılan bir nazım biçimidir. Uyak düzeni rubaiye benzer (aaxa veya aaaa). Genellikle aşk, güzellik, doğa ve tasavvuf gibi konuları işlerken, halk şiirindeki mani geleneğiyle de bazı benzerlikler taşır. Tuyuğ, özellikle 14. ve 15. yüzyıllarda Kadı Burhaneddin, Nesimi ve Ahmedî gibi şairler tarafından sıklıkla kullanılmış ve bu dönemde Türk edebiyatında kendine özgü bir yer edinerek rağbet görmüştür.

• Seçeneklerin Değerlendirilmesi:

  Yukarıdaki bilgiler ışığında seçeneklere baktığımızda:

  A) Rubai 13. yüzyılda, tuyuğ 16. yüzyılda: Rubai için daha erken, tuyuğ için ise daha erken bir dönemde popülerleştiğini biliyoruz. Bu seçenek doğru değil.

  B) Rubai 15. yüzyılda, tuyuğ 19. yüzyılda: Her iki nazım biçimi için de belirtilen yüzyıllar, onların en çok rağbet gördüğü dönemlerden çok daha sonradır. Bu seçenek de doğru değil.

  C) Her ikisi de 18. yüzyılda: Bu da her iki nazım biçiminin popülerleştiği dönemlerden çok daha sonradır. Bu seçenek de doğru değil.

  D) Rubai 11-12. yüzyıllarda, tuyuğ ise 14-15. yüzyıllarda: Bu seçenek, rubainin İran edebiyatından Türk edebiyatına geçişiyle birlikte yaygınlaşmaya başladığı ve tuyuğun Türk şairler tarafından geliştirilerek zirveye ulaştığı dönemlerle birebir örtüşmektedir.

Bu bilgiler ışığında, doğru cevabın D seçeneği olduğunu açıkça görmekteyiz.

Cevap D seçeneğidir.