Sevgili öğrenciler, bu soru Aydınlanma Çağı'nın önemli düşünürlerini ve eserlerini anlamamızı gerektiriyor. Aydınlanma Çağı, akıl ve bilimin ön plana çıktığı, özgürlük, eşitlik ve insan hakları gibi kavramların tartışıldığı, toplumsal ve siyasal yapının sorgulandığı bir dönemdir. Bu dönemde yazılan eserler, günümüz modern devlet anlayışının temellerini atmıştır.
Soru bizden, Aydınlanma Çağı'nda yazılmış ve devletin toplumla yaptığı bir sözleşme olduğunu savunan eseri bulmamızı istiyor. Anahtar kelimeler: "Aydınlanma Çağı" ve "devlet-toplum sözleşmesi". Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) "Utopia"
- Yazar: Thomas More
- Dönem: 16. yüzyıl (Aydınlanma Çağı'ndan önce, Rönesans dönemi)
- İçerik: İdeal bir ada ülkesindeki siyasi, hukuki ve dini sistemleri anlatan kurgusal bir eserdir. Mükemmel bir toplum düzeni hayali sunar.
- Neden doğru değil: Her ne kadar ideal bir toplum düzenini anlatsa da, devletin toplumla yaptığı bir "sözleşme" fikrini doğrudan savunmaz ve Aydınlanma Çağı'nda yazılmamıştır.
- B) "İlahi Komedya"
- Yazar: Dante Alighieri
- Dönem: 14. yüzyıl (Orta Çağ'ın sonları, Aydınlanma Çağı'ndan çok önce)
- İçerik: Hristiyanlık inancına dayalı, cennet, cehennem ve arafı konu alan epik bir şiirdir.
- Neden doğru değil: Siyaset felsefesi veya devlet-toplum ilişkisi üzerine bir eser değildir ve Aydınlanma Çağı'nda yazılmamıştır.
- C) "Toplum Sözleşmesi"
- Yazar: Jean-Jacques Rousseau
- Dönem: 18. yüzyıl (Aydınlanma Çağı)
- İçerik: Rousseau, bu eserinde devletin meşruiyetinin, bireylerin özgür iradeleriyle bir araya gelerek oluşturdukları bir "toplum sözleşmesine" dayandığını savunur. Bireylerin haklarını ve özgürlüklerini korumak için ortak bir irade (genel irade) oluşturduğunu ve devletin bu iradenin bir yansıması olduğunu ileri sürer.
- Neden doğru: Hem Aydınlanma Çağı'nda yazılmıştır hem de devletin toplumla yaptığı bir sözleşme fikrini temel alarak modern siyaset felsefesine yön vermiştir.
- D) "Prens"
- Yazar: Niccolò Machiavelli
- Dönem: 16. yüzyıl (Rönesans dönemi, Aydınlanma Çağı'ndan önce)
- İçerik: Hükümdarların iktidarı nasıl ele geçirecekleri, koruyacakları ve kullanacakları üzerine pratik tavsiyeler içeren bir siyaset felsefesi eseridir. "Amaca ulaşmak için her yol mübahtır" anlayışıyla ilişkilendirilir.
- Neden doğru değil: Devletin toplumla yaptığı bir sözleşme fikrinden ziyade, iktidarın gerçekçi ve pragmatik bir şekilde nasıl sürdürüleceği üzerine odaklanır ve Aydınlanma Çağı'nda yazılmamıştır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Aydınlanma Çağı'nda yazılan ve devletin toplumla yaptığı bir sözleşme olduğunu savunan eser, Jean-Jacques Rousseau'nun "Toplum Sözleşmesi" adlı eseridir.
Cevap C seçeneğidir.
