Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "iç kuvvetler" ve "dış kuvvetler" kavramlarını iyi anlamamız gerekiyor.
- İç Kuvvetler: Enerjisini yerin içinden alan, genellikle yeryüzünü yükseltici ve şekillendirici (yapıcı) kuvvetlerdir. Depremler, volkanizma, orojenez (dağ oluşumu) ve epirojenez (kıta oluşumu) iç kuvvetlere örnektir.
- Dış Kuvvetler: Enerjisini Güneş'ten alan, genellikle yeryüzünü aşındırıcı ve biriktirici (yıkıcı) kuvvetlerdir. Akarsular, rüzgarlar, buzullar, dalgalar ve akıntılar dış kuvvetlere örnektir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Delta: Akarsuların taşıdığı alüvyonları denize veya göle döküldüğü yerde biriktirmesiyle oluşan verimli ovalardır. Akarsular bir dış kuvvettir. Dolayısıyla delta, dış kuvvetler sonucu oluşur.
- B) Ova: Geniş ve düz veya hafif eğimli yeryüzü şekilleridir. Ovalar hem iç kuvvetler (tektonik ovalar) hem de dış kuvvetler (akarsu birikim ovaları, karstik ovalar) sonucunda oluşabilir. Ancak "ova" genel bir terim olup, iç kuvvetlerin doğrudan ve en belirgin sonucu olarak "dağ" kadar net değildir.
- C) Dağ: Yeryüzünün çevresine göre yüksekte kalan, yamaçları eğimli ve zirvesi olan büyük yer şekilleridir. Dağlar, genellikle levha tektoniği hareketleri sonucunda (orojenez - dağ oluşumu) veya volkanik faaliyetlerle oluşur. Hem orojenez hem de volkanizma iç kuvvetlerdir. Bu nedenle dağlar, iç kuvvetler sonucu oluşan en belirgin yer şekillerinden biridir.
- D) Kıyı Set Gölü (Lagün): Deniz veya göl kıyılarında, dalga ve akıntıların taşıdığı kum ve çakılları biriktirerek oluşturduğu setlerin bir koyun önünü kapatmasıyla oluşan göllerdir. Dalga ve akıntılar dış kuvvettir. Dolayısıyla kıyı set gölü, dış kuvvetler sonucu oluşur.
Bu durumda, iç kuvvetlerin doğrudan ve en belirgin sonucu olarak oluşan yer şekli Dağ'dır.
Cevap C seçeneğidir.
