Sevgili öğrenciler, bu soruda İslamiyet'in kabulünden önceki Türk edebiyatı ürünlerini tanımamızı istiyor. Türk edebiyatı, İslamiyet'in kabulüyle birlikte büyük bir değişim ve dönüşüm yaşamıştır. Bu nedenle, seçenekleri dikkatlice inceleyerek hangi döneme ait olduklarını belirlememiz gerekiyor.
- A) Gazel: Gazel, Divan edebiyatının en yaygın nazım biçimlerinden biridir. Aşk, güzellik, şarap gibi konuları işler. Divan edebiyatı ise Türklerin İslamiyet'i kabulünden sonra, özellikle Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle gelişmiştir. Dolayısıyla Gazel, İslamiyet öncesi bir ürün değildir.
- B) Kaside: Kaside de Gazel gibi Divan edebiyatına ait bir nazım biçimidir. Genellikle din ve devlet büyüklerini övmek amacıyla yazılır. Bu da İslamiyet sonrası döneme aittir.
- C) Sagu: Sagu, İslamiyet öncesi Türk edebiyatında ölen bir kişinin ardından duyulan acıyı, üzüntüyü ve o kişinin kahramanlıklarını anlatan şiirlerdir. Bu şiirler, "yuğ" adı verilen cenaze törenlerinde söylenirdi. En bilinen örneği Alp Er Tunga Sagusu'dur. Bu tanım, sorumuzdaki "İslamiyet'in kabulünden önceki" şartına tam olarak uymaktadır.
- D) Mesnevi: Mesnevi, her beytinin kendi içinde kafiyeli olduğu, uzun hikayeleri veya destanları anlatmak için kullanılan bir nazım biçimidir. Divan edebiyatının önemli türlerinden biridir ve İslamiyet sonrası dönemde ortaya çıkmıştır.
- E) Müstezat: Müstezat, Divan edebiyatında bir uzun, bir kısa dizeden oluşan özel bir nazım biçimidir. Bu da İslamiyet sonrası döneme ait bir türdür.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere, Gazel, Kaside, Mesnevi ve Müstezat Divan edebiyatına, yani İslamiyet sonrası döneme ait nazım biçimleridir. Sagu ise İslamiyet öncesi Türk edebiyatının önemli sözlü ürünlerinden biridir ve ölen kişilerin ardından düzenlenen yuğ törenlerinde söylenir.
Cevap C seçeneğidir.
