Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı Devleti'nin toprak sistemindeki önemli bir düzenlemeyi anlamamızı istiyor. Osmanlı Devleti'nde tarım, ekonominin temelini oluşturuyordu ve bu nedenle toprağın işlenmesi, üretimin devamlılığı devlet için hayati öneme sahipti. Köylünün toprağını terk etmesi, hem vergi gelirlerinin azalmasına hem de gıda üretiminin düşmesine neden olurdu. İşte bu durumu engellemek için alınan önlemlerden biri soruluyor.
- A) İltizam: İltizam, devlet gelirlerinin (vergilerin) belirli bir bölgeden toplanması hakkının, açık artırma yoluyla mültezim adı verilen kişilere belirli bir süre için satılması sistemidir. Bu sistem, vergi toplama yöntemiyle ilgilidir, köylünün toprağı terk etmesini engelleme amacı taşımaz.
- B) Müsadere: Müsadere, devletin, genellikle vefat eden veya devlete karşı suç işleyen üst düzey devlet görevlilerinin mallarına el koyması uygulamasıdır. Bu uygulama, devletin mal varlığını artırma ve yolsuzlukları önleme amacı taşır, köylünün toprağı terk etmesiyle doğrudan bir ilişkisi yoktur.
- C) Çiftbozan: Osmanlı toprak sisteminde, köylünün (reayanın) kendisine tahsis edilen toprağı (çiftlik) izinsiz ve mazeretsiz olarak terk etmesi veya üç yıl üst üste ekmemesi durumunda uygulanan cezaya "çiftbozan resmi" veya "çiftbozan akçesi" denirdi. Bu ceza, köylüyü toprağına bağlı tutmak, üretimin sürekliliğini sağlamak ve vergi kaybını önlemek amacıyla konulmuştu. Soru metninde belirtilen "köylünün toprağı terk etmesini engellemek ve üretimin devamlılığını sağlamak" amacı bu düzenlemeyle birebir örtüşmektedir.
- D) Devşirme: Devşirme, Osmanlı Devleti'nin özellikle Balkanlar'daki Hristiyan ailelerden belirli yaşlardaki erkek çocukları alarak, onları Müslümanlaştırıp sıkı bir eğitimden geçirdikten sonra Yeniçeri Ocağı'na veya Enderun Mektebi'ne alarak devlet hizmetine kazandırdığı bir sistemdir. Bu sistem, askeri ve idari personel yetiştirmekle ilgilidir, toprak sistemi ve köylünün toprağı terk etmesiyle bir bağlantısı yoktur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, köylünün toprağı terk etmesini engellemek ve üretimin devamlılığını sağlamak amacıyla uygulanan düzenleme "Çiftbozan" olarak adlandırılır.
Cevap C seçeneğidir.
