Sevgili öğrenciler, hareket eden cisimler ve onları etkileyen kuvvetler fiziğin temel konularından biridir. Bu soruda, bir cismin hareketini zorlaştıran veya durduran özel bir kuvvet türünü anlamaya çalışacağız.
Soru bize, bir cismin hareketini yavaşlatan, zorlaştıran veya tamamen durduran bir kuvvetin adını soruyor. Bu, hareketin tersi yönde etki eden bir kuvvet olmalı.
- A) Kaldırma kuvveti: Kaldırma kuvveti, bir sıvının veya gazın içine batırılan bir cisme yukarı doğru uyguladığı kuvvettir. Gemilerin yüzmesini veya balonların havada kalmasını sağlar. Bu kuvvet, cismin hareketini zorlaştırmak veya durdurmak yerine, genellikle yukarı doğru bir hareket veya denge sağlar. Dolayısıyla doğru cevap değildir.
- B) Çekme kuvveti: Çekme kuvveti, bir cismi kendimize doğru veya belirli bir yöne doğru hareket ettirmek için uyguladığımız kuvvettir. Örneğin, bir ipi çekmek veya bir kapıyı açmak için uyguladığımız kuvvettir. Bu kuvvet, hareketi başlatabilir veya hızlandırabilir, yani hareketin zorlaşmasına veya durmasına neden olmaz. Dolayısıyla doğru cevap değildir.
- D) İtme kuvveti: İtme kuvveti, bir cismi kendimizden uzağa doğru veya belirli bir yöne doğru hareket ettirmek için uyguladığımız kuvvettir. Örneğin, bir arabayı itmek veya bir topa vurmak. Tıpkı çekme kuvveti gibi, itme kuvveti de hareketi zorlaştırmak veya durdurmak yerine, genellikle hareketi başlatır veya devam ettirir. Dolayısıyla doğru cevap değildir.
- C) Sürtünme kuvveti: Sürtünme kuvveti, birbirine temas eden iki yüzey arasında oluşan ve cismin hareketine karşı koyan kuvvettir. Her zaman hareketin veya hareket etme eğiliminin tersi yönde etki eder. Bu kuvvet, bir cismin yavaşlamasına, durmasına veya hareket etmesinin zorlaşmasına neden olur. Örneğin, bir topun zeminde yuvarlanıp bir süre sonra durması, araba frenlerinin çalışması sürtünme sayesindedir. Soruda bahsedilen "bir cismin hareketini zorlaştıran veya durduran kuvvet" tanımına tam olarak uyan kuvvet sürtünme kuvvetidir.
Cevap C seçeneğidir.