Sevgili öğrenciler, bu soru, hücre bölünmesinin temel işlevlerini anlamamızı gerektiren önemli bir konuya değiniyor. Vücudumuzdaki hücrelerin nasıl çoğaldığını, büyüdüğünü ve hasarlı bölgelerin nasıl onarıldığını düşünelim. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevaba ulaşalım:
- Hücre Bölünmesinin Önemi: Vücudumuzdaki her şey hücrelerden oluşur. Yeni doğmuş bir bebekten yetişkin bir insana dönüşürken, yaralanan bir dokunun iyileşmesinde veya saçlarımızın uzamasında sürekli olarak yeni hücrelere ihtiyaç duyarız. Bu yeni hücreler, var olan hücrelerin bölünmesiyle oluşur.
- A) Mitoz: Mitoz, vücut hücrelerimizin (soma hücreleri) çoğalmasını sağlayan bir hücre bölünmesi çeşididir. Bu bölünme sonucunda, ana hücreyle tamamen aynı genetik yapıya sahip iki yeni yavru hücre oluşur.
- Büyüme: Bir canlının tek bir hücreden başlayıp büyümesi, mitoz bölünmelerle hücre sayısının artmasıyla gerçekleşir.
- Gelişme: Embriyonik dönemden itibaren organların ve dokuların oluşumu, mitoz bölünmeler sayesinde olur.
- Yıpranan Dokuların Onarılması: Kesilen bir parmağın iyileşmesi, ölen deri hücrelerinin yerine yenilerinin gelmesi gibi durumlar, mitoz bölünme ile sağlanır.
Bu özellikler, soruda bahsedilen olaylarla birebir örtüşmektedir.
- B) Mayoz: Mayoz, üreme ana hücrelerinde gerçekleşen özel bir hücre bölünmesi çeşididir. Bu bölünme sonucunda, ana hücrenin yarısı kadar kromozom içeren (haploit) ve genetik olarak farklı dört yavru hücre (gametler: sperm ve yumurta) oluşur. Mayozun temel amacı, eşeyli üremeyi sağlamak ve tür içinde genetik çeşitliliği artırmaktır. Vücut hücrelerinin büyümesi veya doku onarımı gibi olaylarda doğrudan görevli değildir.
- C) Tomurcuklanma: Tomurcuklanma, genellikle tek hücreli canlılarda (örneğin maya mantarları) veya bazı çok hücreli canlılarda (örneğin hidra) görülen bir eşeysiz üreme şeklidir. Ana canlının vücudundan bir çıkıntı (tomurcuk) oluşur ve bu tomurcuk gelişerek yeni bir birey haline gelir. Bu, bir üreme şeklidir, vücut hücrelerinin genel büyüme ve onarım mekanizması değildir.
- D) Rejenerasyon: Rejenerasyon (yenilenme), bir canlının hasar görmüş veya kaybolmuş bir organını, dokusunu veya vücut parçasını yeniden oluşturma yeteneğidir (örneğin kertenkelenin kopan kuyruğunu yenilemesi). Rejenerasyon süreci, aslında mitoz bölünme ile yeni hücrelerin üretilmesini içerir. Yani rejenerasyon, bir hücre bölünmesi çeşidi değil, mitoz bölünmeyi kullanan bir biyolojik süreçtir. Soru, "hücre bölünmesi çeşidi"ni sormaktadır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, vücut hücrelerinin büyümesi, gelişmesi ve yıpranan dokuların onarılması gibi temel yaşamsal olaylarda görevli olan hücre bölünmesi çeşidi mitozdur.
Cevap A seçeneğidir.
