7. sınıf fen bilimleri 1. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 4

Aşağıdaki olaylardan hangisi mitoz bölünmeye ait bir özellikken, mayoz bölünmede görülmez?

A) Kromozom sayısının sabit kalması
B) DNA eşlenmesi
C) Sitoplazma bölünmesi
D) İğ ipliklerinin oluşması

Merhaba sevgili öğrenciler!

Hücre bölünmeleri konusu, canlıların yaşam döngüsü için çok temel ve önemli bir konudur. Mitoz ve mayoz bölünmeler arasındaki farkları iyi anlamak, biyolojideki birçok süreci kavramanıza yardımcı olacaktır. Şimdi sorumuzu adım adım inceleyelim:

• Soru bizden ne istiyor?

  Soru, mitoz bölünmeye ait olup mayoz bölünmede görülmeyen bir özelliği bulmamızı istiyor. Yani, sadece mitoza özgü olan bir durumu arıyoruz.

• Seçenekleri tek tek değerlendirelim:

  • A) Kromozom sayısının sabit kalması:

    • Mitoz bölünmede: Ana hücrenin kromozom sayısı (örneğin $2n$) ne ise, oluşan yavru hücrelerin kromozom sayısı da aynı kalır ($2n$). Mitoz, büyüme, onarım ve eşeysiz üremeyi sağlar. Bu süreçte genetik bilginin ve kromozom sayısının korunması esastır.
    • Mayoz bölünmede: Ana hücrenin kromozom sayısı ($2n$) yarıya iner ve oluşan yavru hücrelerin kromozom sayısı ($n$) olur. Mayoz, eşeyli üreme için gamet (üreme hücresi) oluşumunu sağlar ve türün kromozom sayısının nesiller boyu sabit kalmasında kritik rol oynar (döllenme ile tekrar $2n$ olur).
    • Sonuç: Kromozom sayısının sabit kalması, mitoz bölünmenin temel bir özelliğidir ve mayoz bölünmede görülmez. Mayozda kromozom sayısı yarıya iner. Bu nedenle A seçeneği doğru cevaba çok yakın duruyor.

  • B) DNA eşlenmesi:

    • Mitoz bölünmede: Hücre bölünmesinden önce (interfaz evresinde) DNA kendini eşler. Bu sayede her bir yavru hücreye eksiksiz bir genetik materyal aktarılır.
    • Mayoz bölünmede: Mayoz I başlamadan önce (interfaz evresinde) DNA eşlenmesi gerçekleşir. Ancak Mayoz II başlamadan önce DNA eşlenmesi olmaz.
    • Sonuç: DNA eşlenmesi hem mitozda hem de mayozda (başlangıçta) görülen ortak bir olaydır. Bu yüzden aradığımız cevap bu değil.

  • C) Sitoplazma bölünmesi:

    • Mitoz bölünmede: Çekirdek bölünmesi (karyokinez) tamamlandıktan sonra sitoplazma bölünmesi (sitokinez) gerçekleşir ve iki yeni hücre oluşur.
    • Mayoz bölünmede: Mayoz I sonunda ve Mayoz II sonunda olmak üzere iki kez sitoplazma bölünmesi gerçekleşir.
    • Sonuç: Sitoplazma bölünmesi hem mitozda hem de mayozda görülen ortak bir olaydır. Bu da aradığımız cevap değil.

  • D) İğ ipliklerinin oluşması:

    • Mitoz bölünmede: Profaz evresinde iğ iplikleri oluşur ve kromozomların hücre içinde düzenli bir şekilde hareket etmesini sağlar.
    • Mayoz bölünmede: Profaz I ve Profaz II evrelerinde iğ iplikleri oluşur ve kromozomların hareketinde görev alır.
    • Sonuç: İğ ipliklerinin oluşması hem mitozda hem de mayozda görülen ortak bir olaydır. Bu da aradığımız cevap değil.

• Genel Değerlendirme:

  Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, kromozom sayısının sabit kalması sadece mitoz bölünmeye özgü bir özelliktir. Mayoz bölünmede kromozom sayısı yarıya iner.

Cevap A seçeneğidir.