7. sınıf fen bilimleri 1. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 4

🎓 7. sınıf fen bilimleri 1. dönem 2. yazılı 5. senaryo Test 4 - Ders Notu

Bu ders notu, 7. sınıf fen bilimleri 1. dönem 2. yazılı sınavının 5. senaryosundaki Test 4'te yer alan konuları kapsamaktadır. Ağırlıklı olarak hücre bölünmesi (mitoz ve mayoz), kalıtım ve DNA konularına odaklanılmıştır.

📌 Hücre Bölünmesi: Mitoz

Mitoz, tek hücreli canlılarda üremeyi, çok hücreli canlılarda ise büyüme, gelişme ve onarımı sağlayan hücre bölünmesi çeşididir. Oluşan hücreler ana hücre ile aynı genetik yapıya sahiptir.

• Mitoz sonucu 2 yeni hücre oluşur.
• Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücre ile aynıdır (2n).
• Tek hücrelilerde üremeyi sağlar (örneğin bakteriler).
• Çok hücrelilerde büyüme, gelişme ve yaraların onarılmasını sağlar.

⚠️ Dikkat: Mitoz bölünme eşeyli üremeyi sağlayan bir olay değildir.

📌 Hücre Bölünmesi: Mayoz

Mayoz, üreme hücrelerinin (sperm ve yumurta) oluşmasını sağlayan özel bir hücre bölünmesi çeşididir. Kromozom sayısının yarıya inmesini sağlar.

• Mayoz sonucu 4 yeni hücre oluşur.
• Oluşan hücrelerin kromozom sayısı ana hücrenin yarısı kadardır (n).
• Sadece üreme hücrelerinde görülür.
• Eşeyli üremenin temelini oluşturur.

💡 İpucu: Mayoz bölünme sırasında crossing over (parça değişimi) gerçekleşebilir ve bu da genetik çeşitliliğe katkı sağlar.

📌 Kalıtım

Kalıtım, genetik özelliklerin nesilden nesile aktarılmasıdır. Bu süreçte genler ve kromozomlar önemli rol oynar.

• Gen: DNA üzerinde belirli bir özelliği kontrol eden bölümdür.
• Kromozom: DNA'nın özel proteinlerle sarılarak oluşturduğu yapıdır.
• Baskın (Dominant) Gen: Etkisini her durumda gösteren gendir (örneğin kahverengi göz rengi). Büyük harfle gösterilir (A).
• Çekinik (Resesif) Gen: Etkisini sadece homozigot durumda gösteren gendir (örneğin mavi göz rengi). Küçük harfle gösterilir (a).
• Genotip: Bir bireyin sahip olduğu genlerin tamamıdır (örneğin AA, Aa, aa).
• Fenotip: Bir bireyin dış görünüşüdür (örneğin kahverengi gözlü olmak).

📝 Örnek: Bezelyelerde düz tohum şekli buruşuk tohum şekline baskındır. Düz tohumluluk genini "D", buruşuk tohumluluk genini "d" ile gösterirsek, düz tohumlu bir bezelyenin genotipi DD veya Dd olabilirken, buruşuk tohumlu bir bezelyenin genotipi sadece dd olabilir.

📌 DNA (Deoksiribo Nükleik Asit)

DNA, canlıların genetik bilgisini taşıyan moleküldür. Çift sarmallı bir yapıya sahiptir ve nükleotitlerden oluşur.

• DNA'nın yapısında şeker, fosfat ve azotlu organik bazlar bulunur.
• Azotlu Organik Bazlar: Adenin (A), Timin (T), Guanin (G), Sitozin (C).
• A daima T ile, G daima C ile eşleşir.
• DNA, hücrenin çekirdeğinde bulunur ve genetik bilgiyi taşır.

⚠️ Dikkat: DNA'nın yapısını oluşturan nükleotitlerin dizilişi, canlının genetik özelliklerini belirler.