Sevgili öğrenciler,
Bir bölgenin iklimini etkileyen birçok coğrafi faktör bulunmaktadır. Bu faktörler, o bölgenin sıcaklık, yağış, rüzgar gibi temel iklim özelliklerini belirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Enlem: Enlem, bir yerin Ekvator'a olan uzaklığını ifade eder. Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe Güneş ışınlarının düşme açısı küçülür ve bu da sıcaklıkların azalmasına neden olur. Bu nedenle enlem, bir bölgenin genel sıcaklık kuşağını ve mevsimsel farklılıklarını doğrudan belirleyen en önemli faktörlerden biridir.
- B) Yükselti: Yükselti arttıkça atmosferdeki gaz yoğunluğu azalır ve sıcaklık her 100 metrede ortalama 0.5-0.65°C düşer (normal sıcaklık düşüş oranı). Ayrıca yükselti, dağların rüzgar ve yağış üzerindeki etkisiyle de iklimi büyük ölçüde etkiler.
- C) Denizellik/Karasallık: Denizler, karalara göre daha yavaş ısınır ve daha yavaş soğur. Bu durum, deniz kenarındaki bölgelerde sıcaklık farklarının daha az olmasına (ılıman iklim) neden olurken, denizden uzak iç bölgelerde (karasal iklim) sıcaklık farkları daha fazla ve ekstrem olur. Bu da iklim üzerinde çok güçlü bir etkidir.
- D) Okyanus akıntıları: Okyanus akıntıları, taşıdıkları suyun sıcaklığına göre kıyı bölgelerinin iklimini önemli ölçüde etkiler. Örneğin, sıcak su akıntıları geçtiği kıyıların sıcaklığını artırırken, soğuk su akıntıları sıcaklığı düşürür ve hatta çöl oluşumuna katkıda bulunabilir.
- E) Toprak tipi: Toprak tipi, bir bölgedeki bitki örtüsünü, tarımsal verimliliği ve yerel ölçekte toprağın ısıyı emme veya yansıtma kapasitesini etkileyebilir. Ancak, enlem, yükselti, denizellik/karasallık ve okyanus akıntıları gibi faktörler, çok daha geniş alanlarda ve makro ölçekte sıcaklık, yağış ve rüzgar rejimlerini doğrudan ve belirleyici bir şekilde etkiler. Toprak tipi, bu büyük ölçekli iklim faktörlerinin yanında, bir bölgenin genel iklimi üzerinde daha az belirleyici ve daha çok yerel (mikro iklim) düzeyde bir etkiye sahiptir.
Bu açıklamalar ışığında, bir bölgenin genel iklimini belirlemede diğerlerine göre daha az etkili olan faktörün toprak tipi olduğu açıktır.
Cevap E seçeneğidir.
