Eski zamanlarda insanlar, hikâyelerini ve bilgilerini kuşaktan kuşağa aktarmak için sözlü geleneği kullanırlardı. Masallar, destanlar ve efsaneler bu yolla günümüze kadar ulaştı. Yazının icadıyla birlikte bu durum değişti; bilgiler daha kalıcı hale geldi ve daha geniş kitlelere ulaşma imkânı buldu. Ancak sözlü geleneğin sıcaklığı ve samimiyeti, yazılı metinlerde her zaman aynı şekilde hissedilemedi. Bu metinden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Sözlü gelenek, bilginin aktarılmasında önemli bir rol oynamıştır.
B) Yazının icadı, bilginin yayılma hızını artırmıştır.
C) Yazılı metinler, sözlü geleneğin tüm özelliklerini taşır.
D) Masallar ve destanlar sözlü geleneğin ürünleridir.
Bu soruyu çözmek için metni dikkatlice okuyup, her seçeneği metindeki bilgilerle karşılaştıralım. Amacımız, metinden çıkarılamayacak olan seçeneği bulmak.
- A) Sözlü gelenek, bilginin aktarılmasında önemli bir rol oynamıştır. Metinde, "Eski zamanlarda insanlar, hikâyelerini ve bilgilerini kuşaktan kuşağa aktarmak için sözlü geleneği kullanırlardı." ifadesi yer alıyor. Bu, sözlü geleneğin bilgi aktarımında önemli bir rol oynadığını açıkça gösteriyor.
- B) Yazının icadı, bilginin yayılma hızını artırmıştır. Metinde, "Yazının icadıyla birlikte bu durum değişti; bilgiler daha kalıcı hale geldi ve daha geniş kitlelere ulaşma imkânı buldu." ifadesi bulunuyor. Bu, yazının icadının bilginin yayılma hızını artırdığını destekliyor.
- C) Yazılı metinler, sözlü geleneğin tüm özelliklerini taşır. Metinde, "Ancak sözlü geleneğin sıcaklığı ve samimiyeti, yazılı metinlerde her zaman aynı şekilde hissedilemedi." ifadesi yer alıyor. Bu ifade, yazılı metinlerin sözlü geleneğin tüm özelliklerini taşımadığını, hatta bazı önemli özelliklerini (sıcaklık, samimiyet) yitirdiğini belirtiyor.
- D) Masallar ve destanlar sözlü geleneğin ürünleridir. Metinde, "Masallar, destanlar ve efsaneler bu yolla günümüze kadar ulaştı." ifadesi, masallar ve destanların sözlü geleneğin ürünleri olduğunu gösteriyor.
Gördüğümüz gibi, A, B ve D seçenekleri metinden doğrudan çıkarılabilirken, C seçeneği metinle çelişiyor. Metin, yazılı metinlerin sözlü geleneğin tüm özelliklerini taşımadığını belirtiyor.
Cevap C seçeneğidir.
