7. sınıf türkçe 1. dönem 2. yazılı meb 4. senaryo Test 5

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "betimleyici anlatım" biçimi kullanılmıştır?

A) Sabah erkenden kalktı ve okula gitti.
B) Bilim insanları yeni bir gezegen keşfetti.
C) Uzun, kıvırcık saçları rüzgarda dalgalanıyor, ela gözleri etrafa neşeyle bakıyordu.
D) Bu sorunun cevabını bulmak için çok düşündüm.

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden "betimleyici anlatım" biçiminin kullanıldığı cümleyi bulmamız isteniyor. Öncelikle betimleyici anlatımın ne olduğunu hatırlayalım:

• Betimleyici Anlatım (Tasvir Etme): Bir varlığı, yeri, olayı veya durumu okuyucunun zihninde canlandıracak şekilde, duyu organlarımızla algıladığımız özelliklerini (görünüş, koku, ses, dokunuş vb.) kullanarak ayrıntılı bir biçimde anlatma sanatıdır. Amaç, kelimelerle bir resim çizmek, okuyucunun gözünde canlandırmaktır.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim ve hangi anlatım biçiminin kullanıldığına bakalım:

• A) Sabah erkenden kalktı ve okula gitti.

  Bu cümle, bir kişinin yaptığı eylemleri (kalkmak, gitmek) ardı ardına sıralıyor. Olayları anlatıyor, yani öyküleyici (hikaye edici) bir anlatım biçimi kullanılmıştır. Herhangi bir varlığın veya durumun özelliklerini betimlemiyor, sadece ne olduğunu aktarıyor.

• B) Bilim insanları yeni bir gezegen keşfetti.

  Bu cümle, bir olayı veya bir bilgiyi aktarıyor. Ne bilim insanlarının ne de gezegenin fiziksel özelliklerini veya nasıl keşfedildiğini ayrıntılı bir şekilde anlatmıyor. Bilgi verici veya öyküleyici bir anlatımdır.

• C) Uzun, kıvırcık saçları rüzgarda dalgalanıyor, ela gözleri etrafa neşeyle bakıyordu.

  İşte bu cümle, bir kişinin fiziksel özelliklerini (saçları, gözleri) ve o anki durumunu (rüzgarda dalgalanma, neşeyle bakma) detaylı bir şekilde anlatıyor. "Uzun", "kıvırcık", "ela", "neşeyle" gibi kelimelerle okuyucunun zihninde bir görsel canlandırılıyor. Saçların nasıl göründüğü, gözlerin rengi ve bakışın ifadesi gibi detaylar verilerek adeta bir resim çiziliyor. Bu, tam olarak betimleyici anlatımın bir örneğidir.

• D) Bu sorunun cevabını bulmak için çok düşündüm.

  Bu cümle, bir kişinin içsel bir eylemini (düşünmek) ifade ediyor. Düşünme eyleminin nasıl gerçekleştiğini veya kişinin düşünürken nasıl göründüğünü betimlemiyor. Bu da daha çok öyküleyici veya açıklayıcı bir ifadedir.

Görüldüğü gibi, C seçeneğindeki cümle, bir kişinin özelliklerini ve o anki durumunu gözümüzde canlandıracak şekilde ayrıntılı olarak anlatarak betimleyici anlatım biçimini kullanmıştır.

Cevap C seçeneğidir.