Aynı doğrultu üzerinde, zıt yönlerde etki eden $10\text{ N}$ ve $4\text{ N}$ büyüklüğündeki iki kuvvetin bileşkesi kaç N'dir?
A) $4\text{ N}$Sevgili öğrenciler, bu soruda aynı doğrultu üzerinde, zıt yönlerde etki eden iki kuvvetin bileşkesini bulmamız isteniyor. Kuvvetler vektörel büyüklükler olduğu için hem büyüklükleri hem de yönleri önemlidir. Hadi adım adım bu problemi çözelim:
Bize verilen iki kuvvet var: Birinci kuvvetin büyüklüğü $F_1 = 10\text{ N}$ ve ikinci kuvvetin büyüklüğü $F_2 = 4\text{ N}$. Bu kuvvetler aynı doğrultu üzerinde ve zıt yönlerde etki ediyorlar.
Bileşke kuvvet (net kuvvet), bir cisme etki eden tüm kuvvetlerin toplam etkisidir. Kuvvetler vektörel olduğu için, toplama işlemi yönleri de dikkate alarak yapılır.
Eğer kuvvetler aynı yönde olsaydı, bileşke kuvveti bulmak için büyüklüklerini toplardık (örneğin, $F_1 + F_2$). Eğer kuvvetler zıt yönde olsaydı, bileşke kuvveti bulmak için büyük olan kuvvetin büyüklüğünden küçük olan kuvvetin büyüklüğünü çıkarırdık. Bileşke kuvvetin yönü, büyük olan kuvvetin yönünde olurdu.
Sorumuzda kuvvetler zıt yönlerde etki ettiği için, bileşke kuvveti bulmak için büyüklüklerini birbirinden çıkarmamız gerekiyor. Her zaman büyük olandan küçüğü çıkarırız ki sonucumuz pozitif bir büyüklük olsun.
Bileşke kuvvet ($F_{bileşke}$) şu şekilde hesaplanır:
$F_{bileşke} = |F_1 - F_2|$
Değerleri yerine koyalım:
$F_{bileşke} = |10\text{ N} - 4\text{ N}|$
$F_{bileşke} = 6\text{ N}$
Bu durumda, cisme etki eden net kuvvet $6\text{ N}$ büyüklüğündedir. Yönü ise, daha büyük olan $10\text{ N}$'luk kuvvetin yönünde olacaktır.
Bu adımları takip ettiğimizde, doğru cevabın $6\text{ N}$ olduğunu görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
