🎓 10. sınıf tarih 1. dönem 2. yazılı 6. senaryo Test 1 - Ders Notu
Bu özet, 10. sınıf tarih dersinin 1. dönem 2. yazılı sınavının 6. senaryosuna ait 1. testte yer alan konuları kapsamaktadır. Temel olarak Osmanlı Devleti'nin kuruluş dönemi, yükseliş dönemi ve bu dönemlerdeki önemli olaylar, padişahlar ve kurumlar üzerinde durulacaktır.
📌 Osmanlı Devleti'nin Kuruluşu (1299-1453)
Osmanlı Devleti'nin kuruluşu, Anadolu Selçuklu Devleti'nin zayıflamasıyla ortaya çıkan beylikler dönemine denk gelir. Osman Bey'in liderliğinde kurulan beylik, kısa sürede büyüyerek devlete dönüşmüştür.
- Osman Bey (1299-1326): Osmanlı Devleti'nin kurucusu.
- Orhan Bey (1326-1362): Bursa'yı fethederek başkent yaptı. İlk düzenli orduyu kurdu.
- I. Murad (1362-1389): Edirne'yi fethederek başkent yaptı. Kazaskerlik ve defterdarlık gibi divan teşkilatını kurdu.
- I. Bayezid (1389-1402): Niğbolu Zaferi'ni kazandı. İstanbul'u ilk kez kuşattı. Ankara Savaşı'nda Timur'a yenildi.
- II. Murad (1421-1444, 1446-1451): Varna ve II. Kosova savaşlarını kazandı.
⚠️ Dikkat: Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde fetihler genellikle Bizans İmparatorluğu'na karşı yapılmıştır.
📌 İstanbul'un Fethi (1453)
İstanbul'un Fethi, Osmanlı Devleti'nin yükseliş döneminin başlangıcı olarak kabul edilir. Fatih Sultan Mehmet'in liderliğinde gerçekleşen fetih, dünya tarihi açısından da önemli sonuçlar doğurmuştur.
- Fatih Sultan Mehmet (1451-1481): İstanbul'u fethetti. Divan-ı Hümayun'a başkanlık yapmayı bıraktı. Sahn-ı Seman medreselerini kurdu.
- Fethin Nedenleri: İstanbul'un stratejik önemi, ticaret yollarının kontrolü, Bizans'ın Osmanlı şehzadelerini kışkırtması.
- Fethin Sonuçları: Osmanlı Devleti'nin başkenti İstanbul oldu, devlet imparatorluğa dönüştü, Orta Çağ kapandı, Yeni Çağ başladı.
💡 İpucu: İstanbul'un Fethi sadece askeri bir başarı değil, aynı zamanda siyasi, ekonomik ve kültürel sonuçlar da doğurmuştur.
📌 Osmanlı Devleti'nin Yükselişi (1453-1579)
İstanbul'un Fethi ile başlayan yükseliş dönemi, Osmanlı Devleti'nin en güçlü olduğu dönemdir. Bu dönemde devlet, Avrupa, Asya ve Afrika'da geniş topraklara hükmetmiştir.
- II. Bayezid (1481-1512): Cem Sultan Olayı ile uğraştı.
- Yavuz Sultan Selim (1512-1520): Mercidabık ve Ridaniye savaşlarıyla Mısır'ı fethetti. Halifelik Osmanlı'ya geçti.
- Kanuni Sultan Süleyman (1520-1566): Osmanlı Devleti'nin en parlak dönemi. Mohaç Meydan Muharebesi'ni kazandı. Belgrad ve Rodos'u fethetti.
- II. Selim (1566-1574): Sokullu Mehmet Paşa dönemi.
- III. Murad (1574-1595): Yükseliş Dönemi'nin son padişahı.
📝 Not: Yükseliş döneminde Osmanlı Devleti, denizlerde de önemli başarılar elde etmiştir. Preveze Deniz Savaşı gibi.
📌 Osmanlı Devlet Teşkilatı
Osmanlı Devleti'nin güçlü bir merkezi yönetimi ve teşkilatı vardı. Bu teşkilat, devletin uzun süre ayakta kalmasında önemli rol oynamıştır.
- Divan-ı Hümayun: Devlet işlerinin görüşüldüğü ve karara bağlandığı yer. Padişah adına veziriazam başkanlık ederdi.
- Seyfiye (Askeri ve İdari Sınıf): Askeri ve idari işlerden sorumlu olan sınıf.
- İlmiye (Eğitim, Hukuk ve Din Sınıfı): Eğitim, hukuk ve din işlerinden sorumlu olan sınıf.
- Kalemiye (Yazışma ve Mali Sınıfı): Yazışma ve mali işlerden sorumlu olan sınıf.
⚠️ Dikkat: Osmanlı Devleti'nde devlet görevlileri genellikle devşirme sistemiyle yetiştirilirdi.
