I. "Ne sen bulursun ne ben ararım / Ne sen sorarsın ne ben söylerim"
II. "Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker! / Gökten ecdat inerek öpse o pak alnı değer."
Yukarıdaki dizelerden hareketle, I. dizedeki şiir anlayışının II. dizedeki şiir anlayışından ayrılan en belirgin özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
A) I. dizede bireysel temalar işlenirken, II. dizede toplumsal ve milli temalar öne çıkar.
B) I. dizede aruz ölçüsü kullanılırken, II. dizede hece ölçüsü tercih edilmiştir.
C) I. dizede sanat için sanat anlayışı benimsenirken, II. dizede topluma fayda amacı güdülür.
D) I. dizede sembolizm akımının etkileri görülürken, II. dizede realizm akımı baskındır.
E) I. dizede sade bir dil kullanılırken, II. dizede ağır ve süslü bir dil kullanılmıştır.
Sevgili öğrenciler, bu soruda iki farklı şiir anlayışını temsil eden dizeler verilmiş ve bizden bu iki anlayış arasındaki en belirgin farkı bulmamız isteniyor. Şiirleri dikkatlice inceleyelim:
- I. Dize: "Ne sen bulursun ne ben ararım / Ne sen sorarsın ne ben söylerim"
- Bu dizelerde bir sır, bir gizem, kişisel bir durum anlatılıyor. "Sen" ve "ben" zamirleri üzerinden bireyin iç dünyasına, kişisel duygularına ve düşüncelerine odaklanıldığı anlaşılıyor. Şair, kimseyle paylaşılmayan, kişiye özel bir durumu dile getiriyor. Bu, bireysel temaların işlendiğini gösterir.
- II. Dize: "Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker! / Gökten ecdat inerek öpse o pak alnı değer."
- Bu dizeler ise tamamen farklı bir atmosfer sunuyor. "Topraklar," "asker," "ecdât" gibi kelimeler vatan, millet, şehitlik, kahramanlık gibi kavramları çağrıştırıyor. Şair, bireysel bir duygudan ziyade, toplumu ilgilendiren, milli ve manevi değerleri yücelten bir konuyu ele alıyor. Bu, toplumsal ve milli temaların öne çıktığını gösterir.
Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) I. dizede bireysel temalar işlenirken, II. dizede toplumsal ve milli temalar öne çıkar.
- Yukarıdaki analizimizle birebir örtüşüyor. I. dize kişisel bir sırrı, II. dize ise vatan ve şehitlik gibi milli değerleri anlatıyor. Bu, iki şiir anlayışı arasındaki en belirgin farktır.
- B) I. dizede aruz ölçüsü kullanılırken, II. dizede hece ölçüsü tercih edilmiştir.
- Verilen iki dizeden sadece ölçülerini kesin olarak belirlemek zordur. Ayrıca, bu, şiir anlayışının kendisinden ziyade teknik bir özelliktir ve tematik fark kadar belirgin olmayabilir.
- C) I. dizede sanat için sanat anlayışı benimsenirken, II. dizede topluma fayda amacı güdülür.
- Bu seçenek de doğruya yakın olsa da, A seçeneği doğrudan dizelerin içeriğindeki tematik farkı vurguladığı için daha belirgindir. Sanat için sanat ve topluma fayda, temaların bir sonucudur.
- D) I. dizede sembolizm akımının etkileri görülürken, II. dizede realizm akımı baskındır.
- İki dizeden yola çıkarak kesin olarak akım tespiti yapmak zordur ve bu, tematik fark kadar net değildir. I. dizede bir miktar kapalılık olsa da, II. dize doğrudan bir olayı anlatır. Ancak bu, en belirgin ayrım değildir.
- E) I. dizede sade bir dil kullanılırken, II. dizede ağır ve süslü bir dil kullanılmıştır.
- Her iki dizede de dilin oldukça anlaşılır ve sade olduğu görülmektedir. II. dizede "pak alnı" gibi bir ifade olsa da, genel olarak dilin ağır ve süslü olduğu söylenemez. Bu seçenek doğru değildir.
Bu durumda, dizelerin içeriğine baktığımızda en belirgin ve doğrudan farkın temalar olduğunu görüyoruz. I. dize bireyin iç dünyasına, II. dize ise toplumun ortak değerlerine odaklanmaktadır.
Cevap A seçeneğidir.
