Yazarın, olayları kendi ağzından anlattığı, kahramanlardan biri olarak hikâyenin içinde yer aldığı bakış açısına ne ad verilir?
A) İlahi bakış açısı B) Kahraman bakış açısı C) Gözlemci bakış açısı D) Nesnel bakış açısı E) Yazar bakış açısı
Sevgili öğrenciler, bir hikayeyi okurken olayları kimin anlattığı, yani "bakış açısı", hikayeyi nasıl algıladığımızı derinden etkiler. Yazar, hikayeyi bize farklı pencerelerden sunabilir. Şimdi sorumuzdaki durumu inceleyelim.
Soru, yazarın olayları "kendi ağzından anlattığı" ve "kahramanlardan biri olarak hikâyenin içinde yer aldığı" bir bakış açısını soruyor. Bu iki özellik, doğru cevabı bulmamız için çok önemli ipuçlarıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
A) İlahi bakış açısı: Bu bakış açısında anlatıcı, hikayenin dışındadır ve her şeyi bilir. Karakterlerin aklından geçenleri, duygularını, geçmişlerini ve hatta geleceklerini bilebilir. Ancak kendisi hikayenin bir kahramanı değildir. Soru metnindeki "kahramanlardan biri olarak hikâyenin içinde yer aldığı" ifadesiyle çelişir.
B) Kahraman bakış açısı: İşte bu bakış açısı, sorumuzdaki tanıma tam olarak uyar! Burada anlatıcı, hikayenin içindeki karakterlerden biridir. Olayları "ben" veya "biz" diliyle, kendi yaşadıkları ve gördükleri kadarıyla anlatır. Kendi ağzından konuşur ve hikayenin bir parçasıdır. Örneğin, "O gün okula giderken çok heyecanlıydım" cümlesi bu bakış açısına örnektir.
C) Gözlemci bakış açısı: Bu bakış açısında anlatıcı, bir kamera gibi sadece dışarıdan görünenleri ve duyulanları aktarır. Karakterlerin iç dünyasına, düşüncelerine veya duygularına girmez. Kendisi de hikayenin bir parçası değildir. Soru metnindeki "kendi ağzından anlattığı" ve "hikâyenin içinde yer aldığı" ifadeleriyle uyuşmaz.
D) Nesnel bakış açısı: Gözlemci bakış açısına benzerdir. Anlatıcı olayları tarafsız bir şekilde, yorum katmadan aktarır. Karakterlerin iç dünyasına girmez ve kendisi hikayenin bir parçası değildir. Bu da sorumuzdaki tanıma uymaz.
E) Yazar bakış açısı: Bu, edebi bir terim olarak diğerleri kadar spesifik değildir. Yazar, hikayeyi hangi bakış açısıyla anlatacağını seçen kişidir, ancak "yazar bakış açısı" diye özel bir anlatım tekniği yoktur. Yazar, ilahi, kahraman veya gözlemci bakış açılarından birini kullanır.
Gördüğümüz gibi, yazarın olayları kendi ağzından anlattığı ve hikayenin içinde bir kahraman olarak yer aldığı bakış açısı, kesinlikle "Kahraman bakış açısı"dır.
