O gün, şehrin kalabalık caddelerinde dolaşırken, eski bir dostumu görmenin heyecanını yaşadım. Yıllar sonra karşılaşmanın şaşkınlığıyla birbirimize sarıldık.
Yukarıdaki metinde kullanılan anlatıcı ve bakış açısı aşağıdakilerden hangisidir?
A) İlahi (Tanrısal) bakış açısı
B) Gözlemci bakış açısı
C) Kahraman anlatıcı bakış açısı
D) Çoğulcu bakış açısı
E) Nesnel bakış açısı
Sevgili öğrenciler, bu tür soruları çözerken metindeki ipuçlarına dikkat etmeliyiz. Anlatıcının kim olduğunu ve olayları kimin gözünden aktardığını anlamak, doğru bakış açısını bulmamızı sağlar.
- Öncelikle verilen metni dikkatlice okuyalım: "O gün, şehrin kalabalık caddelerinde dolaşırken, eski bir dostumu görmenin heyecanını yaşadım. Yıllar sonra karşılaşmanın şaşkınlığıyla birbirimize sarıldık."
- Metinde kullanılan fiillere ve zamirlere bakalım: "dolaşırken", "yaşadım", "sarıldık".
- "Yaşadım" fiili, olayı yaşayan kişinin bizzat kendisi olduğunu gösterir. Yani anlatıcı, hikayenin içinde yer alan bir karakterdir.
- "Sarıldık" fiili de, anlatıcının ve dostunun birlikte gerçekleştirdiği bir eylemi ifade eder. Bu da anlatıcının olayın bir parçası olduğunu pekiştirir.
- Bu tür anlatımlarda, anlatıcı kendi duygu ve düşüncelerini (örneğin "heyecanını yaşadım") doğrudan aktarır çünkü olayın içindedir.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) İlahi (Tanrısal) bakış açısı: Bu bakış açısında anlatıcı, olayların ve karakterlerin her şeyini (geçmişini, geleceğini, iç dünyalarını, düşüncelerini) bilir ve her yere hakimdir. Metnimizdeki anlatıcı sadece kendi yaşadıklarını aktarıyor, başkalarının iç dünyasını bilmiyor. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
- B) Gözlemci bakış açısı: Bu bakış açısında anlatıcı, olayları dışarıdan bir kamera gibi sadece gördüklerini ve duyduklarını aktarır. Karakterlerin iç dünyasına girmez, duygu ve düşüncelerini bilmez. Metindeki "heyecanını yaşadım" ifadesi, anlatıcının kendi duygusunu belirttiği için gözlemci bakış açısı olamaz.
- C) Kahraman anlatıcı bakış açısı: Bu bakış açısında anlatıcı, hikayenin içinde yer alan, olayları bizzat yaşayan veya tanık olan bir karakterdir. Olayları kendi ağzından, "ben" veya "biz" diliyle anlatır. Metindeki "yaşadım" ve "sarıldık" ifadeleri tam da bu durumu yansıtır. Anlatıcı, kendi deneyimlerini ve duygularını aktarmaktadır. Bu nedenle C seçeneği doğru cevaptır.
- D) Çoğulcu bakış açısı: Bu, genellikle birden fazla anlatıcının veya farklı karakterlerin bakış açılarının kullanıldığı karmaşık anlatım tekniklerini ifade eder. Verilen metinde tek bir "ben" anlatımı vardır.
- E) Nesnel bakış açısı: Bu bakış açısı, olayları tarafsız, kişisel yorum katmadan ve duygusal ifadelerden kaçınarak aktarır. Metindeki "heyecanını yaşadım" ifadesi kişisel bir duygu olduğu için nesnel değildir.
Metindeki "yaşadım" ve "sarıldık" gibi ifadeler, anlatıcının olayın bizzat içinde olduğunu ve kendi deneyimlerini aktardığını açıkça göstermektedir. Bu da bizi kahraman anlatıcı bakış açısına götürür.
Cevap C seçeneğidir.
