11. sınıf edebiyat 1. dönem 2. yazılı 1. senaryo Test 3

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

A) Ahmet, yarınki geziye katılacağını söyledi.
B) Kitap okumayı, müzik dinlemeyi ve yürüyüş yapmayı çok severim.
C) Eyvah, otobüsü kaçırdık!
D) Mehmet Akif Ersoy'un 'Safahat'ı, Türk edebiyatının önemli eserlerindendir.
E) Bu konuyu; uzun uzun tartıştık, ancak bir sonuca ulaşamadık.

Sevgili öğrenciler, noktalama işaretleri, yazılı anlatımda anlam karışıklıklarını gidermek, cümleleri daha anlaşılır kılmak ve duygu tonlamalarını belirtmek için çok önemlidir. Şimdi sorumuzdaki cümleleri tek tek inceleyelim ve noktalama yanlışını bulalım:

• A) Ahmet, yarınki geziye katılacağını söyledi.

  Bu cümlede virgül, özneyi (Ahmet) vurgulamak veya yüklemden uzak düşmüş özneyi belirtmek amacıyla kullanılmıştır. Bu kullanım doğrudur. Cümlede herhangi bir noktalama yanlışı bulunmamaktadır.

• B) Kitap okumayı, müzik dinlemeyi ve yürüyüş yapmayı çok severim.

  Bu cümlede virgül, eş görevli sözcük gruplarını (kitap okumayı, müzik dinlemeyi) ayırmak için kullanılmıştır. "ve" bağlacından önce virgül kullanılmadığı için bu kullanım da doğrudur. Cümlede noktalama yanlışı yoktur.

• C) Eyvah, otobüsü kaçırdık!

  Bu cümlede "Eyvah" ünlem bildiren bir sözcüktür. Ünlem bildiren sözcüklerden sonra virgül konulabilir ve ünlem işareti cümlenin sonuna getirilebilir. Bu, noktalama kurallarına uygun bir kullanımdır. Cümlede noktalama yanlışı bulunmamaktadır.

• D) Mehmet Akif Ersoy'un 'Safahat'ı, Türk edebiyatının önemli eserlerindendir.

  Bu cümlede özel isme gelen çekim eki kesme işaretiyle ayrılmıştır (Ersoy'un). Eser adı tırnak içine alınmış ('Safahat') ve tırnak içindeki esere gelen ek, tırnak işaretinden sonra kesme işareti kullanılmadan yazılmıştır ('Safahat'ı). Virgül ise, özneyi (Mehmet Akif Ersoy'un 'Safahat'ı) vurgulamak veya yüklemden ayırmak için kullanılmıştır. Tüm bu kullanımlar doğrudur. Cümlede noktalama yanlışı yoktur.

• E) Bu konuyu; uzun uzun tartıştık, ancak bir sonuca ulaşamadık.

  Bu cümlede noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır. Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için ya da öğeleri virgülle ayrılmış sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır. Ancak "ancak" gibi bir bağlaçtan önce noktalı virgül kullanılmaz. Bu cümle, "uzun uzun tartıştık" ve "bir sonuca ulaşamadık" şeklinde iki bağımsız cümlecikten oluşmaktadır ve bu cümlecikler "ancak" bağlacıyla birbirine bağlanmıştır. Bağlaçlardan önce noktalı virgül kullanmak bir noktalama yanlışıdır. Doğrusu "Bu konuyu uzun uzun tartıştık, ancak bir sonuca ulaşamadık." şeklinde virgül veya hiçbir noktalama işareti olmadan olmalıydı.

Cevap E seçeneğidir.