1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "dolaylı tümleç" yoktur?
A) Çocuklar bahçede top oynuyordu.
B) Annem mutfaktan lezzetli yemek kokuları getirdi.
C) Yağmur sabaha kadar aralıksız yağdı.
D) Kitapları kitaplığın en üst rafına yerleştirdim.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki "dolaylı tümleç" ögesini bulmamız ve dolaylı tümleç içermeyen cümleyi işaretlememiz isteniyor. Dolaylı tümleç, yükleme sorulan "kime, kimde, kimden, neye, neyde, neyden, nereye, nerede, nereden" sorularına cevap veren ögedir. Genellikle "-e, -de, -den" hal eklerini alır.
- A) Çocuklar bahçede top oynuyordu.
- Yüklem: oynuyordu
- Özne: Kim oynuyordu? Çocuklar.
- Nesne: Ne oynuyordu? Top.
- Dolaylı Tümleç: Nerede oynuyordu? Bahçede. (Bu cümlede dolaylı tümleç vardır.)
- B) Annem mutfaktan lezzetli yemek kokuları getirdi.
- Yüklem: getirdi
- Özne: Kim getirdi? Annem.
- Nesne: Ne getirdi? Lezzetli yemek kokuları.
- Dolaylı Tümleç: Nereden getirdi? Mutfaktan. (Bu cümlede dolaylı tümleç vardır.)
- C) Yağmur sabaha kadar aralıksız yağdı.
- Yüklem: yağdı
- Özne: Ne yağdı? Yağmur.
- Zarf Tümleci: Ne zamana kadar yağdı? Sabaha kadar.
- Zarf Tümleci: Nasıl yağdı? Aralıksız.
- Bu cümlede "kime, kimde, kimden, neye, neyde, neyden, nereye, nerede, nereden" sorularına cevap veren bir öge bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu cümlede dolaylı tümleç yoktur.
- D) Kitapları kitaplığın en üst rafına yerleştirdim.
- Yüklem: yerleştirdim
- Özne: Kim yerleştirdi? (Ben - gizli özne)
- Nesne: Neyi yerleştirdim? Kitapları.
- Dolaylı Tümleç: Nereye yerleştirdim? Kitaplığın en üst rafına. (Bu cümlede dolaylı tümleç vardır.)
Yukarıdaki analizlere göre, "dolaylı tümleç" içermeyen tek cümle C seçeneğidir.
Cevap C seçeneğidir.
