Bu soruda, verilen cümlenin ögelerini doğru bir şekilde ayırarak dolaylı tümleci bulmamız isteniyor. Cümle ögelerini bulurken her zaman belirli bir sırayı takip etmek işimizi kolaylaştırır.
- 1. Yüklemi Bulalım: Bir cümlenin temel direği yüklemdir. Yüklem, cümlede bildirilen işi, oluşu veya durumu karşılayan çekimli fiil ya da ek fiil almış isim soylu sözcüktür.
- "Ayşe, dün akşam annesine uzun bir mektup yazdı." cümlesinde yüklem "yazdı" sözcüğüdür. (Yazma eylemi gerçekleştirilmiş.)
- 2. Özneyi Bulalım: Yükleme "kim?" veya "ne?" sorularını sorarak özneyi buluruz. Özne, yüklemdeki işi yapan veya durumu üzerine alan ögedir.
- "Yazdı" (yüklem) - Kim yazdı? -> Ayşe (Özne)
- 3. Nesneyi Bulalım: Yükleme sorulan "ne?", "neyi?", "kimi?" sorularıyla nesneyi buluruz. Nesne, yapılan işten etkilenen ögedir.
- "Yazdı" (yüklem) - Ne yazdı? -> uzun bir mektup (Belirtisiz Nesne)
- 4. Dolaylı Tümleci Bulalım: Dolaylı tümleç, yükleme sorulan "kime?", "neye?", "nereye?", "kimde?", "neyde?", "nerede?", "kimden?", "neyden?", "nereden?" sorularından biriyle bulunur. Yönelme (-e, -a), bulunma (-de, -da) veya ayrılma (-den, -dan) hal eklerini almış sözcükler genellikle dolaylı tümleç olur.
- "Yazdı" (yüklem) - Kime yazdı? -> annesine (Dolaylı Tümleç)
- 5. Zarf Tümlecini Bulalım: Yükleme sorulan "nasıl?", "ne zaman?", "ne kadar?", "niçin?", "nereye?" (yön bildiren kelimeler ek almadan) gibi sorularla zarf tümlecini buluruz.
- "Yazdı" (yüklem) - Ne zaman yazdı? -> dün akşam (Zarf Tümleci)
- Soru bizden dolaylı tümleci bulmamızı istiyordu. Yaptığımız analizde "annesine" sözcüğünün dolaylı tümleç olduğunu açıkça gördük.
Cevap C seçeneğidir.
