Sevgili öğrenciler, bu soruda bir cümlenin ögelerinden biri olan dolaylı tümleci bulmak için hangi soruyu sormamız gerektiğini anlamamız isteniyor. Gelin, adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, cümlenin yüklemini bulalım. Yüklem, cümlede işi, oluşu, hareketi bildiren temel ögedir. "Öğretmen, öğrencilere yarınki gezi için gerekli bilgileri verdi." cümlesinde yüklem "verdi" sözcüğüdür.
- Şimdi, dolaylı tümlecin ne olduğunu hatırlayalım. Dolaylı tümleç, yüklemi yer, yön, durum, araç, neden gibi çeşitli açılardan tamamlayan ögedir. Genellikle "-e, -de, -den" hal eklerini alır ve yükleme sorulan "Kime?", "Kimde?", "Kimden?", "Neye?", "Nerede?", "Nereden?" gibi sorularla bulunur.
- Cümlede dolaylı tümleç olabilecek kısım "öğrencilere" sözcüğüdür. Bu sözcük "-e" hal ekini almıştır.
- Şimdi yükleme, dolaylı tümleç sorularını sorarak "öğrencilere" kısmını bulmaya çalışalım: "Öğretmen kime verdi?" diye sorduğumuzda cevabı "öğrencilere" olur. Bu soru, tam olarak aradığımız ögeyi buldurur.
- Diğer seçenekleri de kontrol edelim:
- A) Ne zaman? sorusu zarf tümlecini (zaman zarfını) buldurur. Örneğin, "Ne zaman verdi?" sorusuna "yarın" gibi bir cevap verilebilirdi.
- B) Nereye? sorusu dolaylı tümleci (yer/yön bildiren) buldurur. Örneğin, "Okula gitti." cümlesinde "Nereye gitti? Okula." cevabı dolaylı tümleçtir. Ancak "öğrencilere" bir yer veya yön değil, bir kişiyi işaret ettiği için "nereye" sorusuna cevap vermez, "kime" sorusuna cevap verir.
- D) Nasıl? sorusu zarf tümlecini (durum zarfını) buldurur. Örneğin, "Nasıl verdi? Dikkatlice verdi." gibi.
- Görüldüğü gibi, "öğrencilere" ifadesini bulmak için en uygun soru "Kime?" sorusudur.
Cevap C seçeneğidir.
