Hız, kuvvet, iş ve elektrik yükü gibi büyüklüklerin ortak özelliği nedir?
A) Temel büyüklük olmaları
B) Doğrudan ölçülebilmeleri
C) Birden fazla temel büyüklükten türetilmeleri
D) Birimlerinin SI'da tanımlanmamış olması
Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu adım adım inceleyerek doğru cevabı bulalım:
- Temel Büyüklük Olmaları: Temel büyüklükler, diğer büyüklüklerin tanımlanmasında referans alınan, doğrudan ölçülebilen ve başka büyüklüklerle ifade edilemeyen büyüklüklerdir. Örneğin, uzunluk, kütle, zaman, sıcaklık, elektrik akımı, ışık şiddeti ve madde miktarı temel büyüklüklerdir. Hız, kuvvet, iş ve elektrik yükü ise temel büyüklükler yardımıyla tanımlanır, bu yüzden temel büyüklük değillerdir.
- Doğrudan Ölçülebilmeleri: Bazı büyüklükler doğrudan ölçülebilirken, bazıları dolaylı yollarla hesaplanır. Hız, kuvvet, iş ve elektrik yükü gibi büyüklükler genellikle doğrudan ölçülmek yerine, farklı ölçümlerden elde edilen verilerle hesaplanır. Örneğin, hızı ölçmek için alınan yolu ve geçen zamanı ölçeriz.
- Birden Fazla Temel Büyüklükten Türetilmeleri: İşte bu doğru cevabımız! Türetilmiş büyüklükler, iki veya daha fazla temel büyüklüğün bir araya gelmesiyle oluşur. Şimdi bu büyüklüklerin nasıl türetildiğine bakalım:
- Hız: Hız, birim zamanda alınan yolu ifade eder. Yani, $Hız = \frac{Yol}{Zaman}$ şeklinde ifade edilir. Yol (uzunluk) ve zaman temel büyüklüklerdir.
- Kuvvet: Kuvvet, kütle ile ivmenin çarpımıdır. $F = m \cdot a$ (Newton'ın ikinci yasası). İvme ise birim zamandaki hız değişimidir ($a = \frac{\Delta v}{\Delta t}$). Dolayısıyla kuvvet, kütle, uzunluk ve zaman temel büyüklüklerinden türetilmiştir.
- İş: İş, kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımıdır. $W = F \cdot x$. Kuvvetin de temel büyüklüklerden türetildiğini yukarıda görmüştük. Yer değiştirme (uzunluk) de temel bir büyüklüktür.
- Elektrik Yükü: Elektrik yükü (Q), akım (I) ve zaman (t) ile ilişkilidir: $Q = I \cdot t$. Akım temel bir büyüklük, zaman da temel bir büyüklük olduğundan elektrik yükü de türetilmiş bir büyüklüktür.
- Birimlerinin SI'da Tanımlanmamış Olması: SI (Uluslararası Birimler Sistemi), bilimsel ve teknik çalışmalarda kullanılan standart bir birim sistemidir. Hız, kuvvet, iş ve elektrik yükünün her birinin SI birim sisteminde tanımlanmış birimleri vardır. Örneğin, hızın birimi m/s, kuvvetin birimi Newton (N), işin birimi Joule (J) ve elektrik yükünün birimi Coulomb (C)'dur.
Bu açıklamalar ışığında, hız, kuvvet, iş ve elektrik yükü gibi büyüklüklerin ortak özelliği, birden fazla temel büyüklükten türetilmiş olmalarıdır.
Cevap C seçeneğidir.
