Mezopotamya'da ortaya çıkan ve "göze göz, dişe diş" ilkesine dayanan Hammurabi Kanunları'nın temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Sadece kralın yetkilerini sınırlamak
B) Toplumsal sınıflar arasındaki eşitliği sağlamak
C) Suçları önlemek ve adaleti sağlamak
D) Ticari ilişkileri tamamen serbest bırakmak
E) Dini törenleri düzenlemek
Merhaba sevgili öğrencilerim! Şimdi Hammurabi Kanunları'nın temel amacını anlamak için bu soruyu adım adım birlikte çözelim.
Öncelikle Hammurabi Kanunları'nın ne olduğuna ve hangi medeniyette ortaya çıktığına bir göz atalım:
- Mezopotamya: Bu kanunlar, tarihin en eski medeniyetlerinden biri olan Mezopotamya'da ortaya çıkmıştır. Mezopotamya, günümüzdeki Irak, Suriye ve Türkiye'nin bir kısmını kapsayan verimli topraklara verilen addır.
- Hammurabi Kanunları: Bu kanunlar, Babil Kralı Hammurabi tarafından MÖ 1754 yılında oluşturulmuştur. Kanunlar, bir dizi yasa ve cezadan oluşur.
- "Göze göz, dişe diş" İlkesi: Bu ilke, kanunların temelini oluşturur ve suçun karşılığının aynı şekilde verilmesini ifade eder. Yani, birinin gözünü çıkaranın gözü de çıkarılır, birinin dişini kıranın dişi de kırılır. Bu ilke, günümüzde "kısas" olarak da bilinir.
Şimdi de seçenekleri tek tek inceleyerek doğru cevabı bulmaya çalışalım:
- A) Sadece kralın yetkilerini sınırlamak: Hammurabi Kanunları, kralın yetkilerini doğrudan sınırlamaktan ziyade, toplum düzenini sağlamayı ve adaleti tesis etmeyi amaçlar. Kralın yetkileri dolaylı olarak sınırlanmış olsa da, temel amaç bu değildir.
- B) Toplumsal sınıflar arasındaki eşitliği sağlamak: Hammurabi Kanunları, her ne kadar adalet sağlamayı amaçlasa da, toplumsal sınıflar arasında tam bir eşitlik sağlamaz. Kanunlar, farklı sosyal sınıflara (özgürler, yarı özgürler, köleler) farklı cezalar öngörür.
- C) Suçları önlemek ve adaleti sağlamak: İşte bu doğru cevap! Hammurabi Kanunları'nın en temel amacı, suçları caydırarak toplumda düzeni sağlamak ve adaleti tesis etmektir. "Göze göz, dişe diş" ilkesi, suç işlemeyi düşünenleri korkutarak suçları önlemeyi hedefler.
- D) Ticari ilişkileri tamamen serbest bırakmak: Hammurabi Kanunları, ticari ilişkileri düzenlese de, tamamen serbest bırakmayı amaçlamaz. Kanunlarda, ticaretle ilgili kurallar ve anlaşmazlıkların çözümü için hükümler bulunur.
- E) Dini törenleri düzenlemek: Hammurabi Kanunları, dini törenleri doğrudan düzenlemez. Kanunlar daha çok, toplumsal düzeni, mülkiyeti, aile ilişkilerini ve suçları kapsar.
Gördüğünüz gibi, Hammurabi Kanunları'nın temel amacı suçları önlemek ve adaleti sağlamaktır. Bu kanunlar, o dönemde toplum düzenini korumak ve insanları suç işlemeye karşı caydırmak için önemli bir araç olmuştur.
Cevap C seçeneğidir.