Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru cevaplayabilmek için öncelikle saf madde, element ve bileşik kavramlarını çok iyi anlamamız gerekiyor. Bilimsel olarak bir maddeyi oluşturan en küçük yapı taşına atom denir. Saf maddeler ise iki ana kategoriye ayrılır:
- Elementler: Sadece ve sadece tek tür atomdan oluşan saf maddelerdir. Bu maddeleri kimyasal yollarla daha basit maddelere ayıramayız. Örneğin, demir ($Fe$), altın ($Au$), oksijen ($O_2$) birer elementtir.
- Bileşikler: İki veya daha fazla farklı tür atomun belirli oranlarda kimyasal bağlarla birleşmesiyle oluşan saf maddelerdir. Bileşikleri kimyasal yollarla elementlerine ayırabiliriz. Örneğin, su ($H_2O$), sofra tuzu ($NaCl$), karbondioksit ($CO_2$) birer bileşiktir.
- Karışımlar: İki veya daha fazla maddenin kimyasal bağ oluşturmadan bir araya gelmesiyle oluşan maddelerdir. Karışımlar saf madde değildir. Örneğin, hava, tuzlu su birer karışımdır.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında tek tek inceleyelim:
- A) Su: Su, hidrojen ($H$) ve oksijen ($O$) olmak üzere iki farklı tür atomun birleşmesiyle oluşan bir bileşiktir ($H_2O$). Dolayısıyla sadece tek tür atomdan oluşmaz.
- B) Tuz: Genellikle sofra tuzu olarak bilinen sodyum klorür ($NaCl$), sodyum ($Na$) ve klor ($Cl$) olmak üzere iki farklı tür atomun birleşmesiyle oluşan bir bileşiktir. Bu da sadece tek tür atomdan oluşmaz.
- C) Demir: Demir ($Fe$), periyodik tabloda da yer alan bir elementtir. Demir maddesi, sadece demir atomlarından oluşur. Bu tanım, soruda aradığımız "sadece tek tür atomdan oluşan saf madde" tanımına tamamen uymaktadır.
- D) Hava: Hava, azot ($N_2$), oksijen ($O_2$), argon ($Ar$), karbondioksit ($CO_2$) gibi birçok farklı gazın karışımıdır. Hava bir karışımdır ve hem farklı türde moleküller hem de farklı türde atomlar içerir. Bu nedenle saf madde bile değildir, dolayısıyla tek tür atomdan oluşması mümkün değildir.
Bu açıklamalar ışığında, sadece tek tür atomdan oluşan saf maddeye örnek olan seçenek Demir'dir.
Cevap C seçeneğidir.
