Uzay kirliliğinin temel nedenlerinden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dünya'dan uzaya gönderilen roketlerin yakıt atıkları
B) Ömrünü tamamlamış yapay uydular ve uzay araçlarının parçaları
C) Güneş'ten gelen zararlı ışınlar
D) Meteorların Dünya atmosferine girmesi
Sevgili öğrenciler, uzay kirliliği, günümüzün önemli çevresel sorunlarından biridir ve Dünya yörüngesinde biriken insan yapımı atıkları ifade eder. Bu sorunun temel nedenini anlamak için seçenekleri dikkatlice inceleyelim:
- A) Dünya'dan uzaya gönderilen roketlerin yakıt atıkları: Roketler uzaya fırlatılırken yakıtlarını tüketir ve egzoz gazları açığa çıkarır. Bu gazlar genellikle uzayda dağılır ve katı bir atık olarak yörüngede kalmazlar. Ancak, roketlerin yakıt tankları veya fırlatma sonrası ayrılan aşamaları (parçaları) uzay kirliliğine neden olabilir. Seçenekte "yakıt atıkları" denildiği için bu, doğrudan ve birincil neden olarak kabul edilmez.
- B) Ömrünü tamamlamış yapay uydular ve uzay araçlarının parçaları: Bu seçenek, uzay kirliliğinin en temel ve en büyük nedenidir. Görev süresi dolmuş, arızalanmış veya kasıtlı olarak imha edilmiş uydular, uzay istasyonlarından atılan eşyalar, roketlerin üst aşamaları ve özellikle bu cisimlerin birbirleriyle veya meteorlarla çarpışması sonucu oluşan binlerce küçük parça, Dünya yörüngesinde kontrolsüz bir şekilde dolaşır. Bu parçalar, çalışan uydular ve uzay araçları için büyük bir tehdit oluşturur.
- C) Güneş'ten gelen zararlı ışınlar: Güneş'ten gelen ultraviyole (UV) ışınlar, X-ışınları veya güneş patlamaları gibi zararlı ışınlar, uzay araçlarının elektronik sistemlerine zarar verebilir veya malzemelerin ömrünü kısaltabilir. Ancak bu ışınlar, fiziksel bir "kirlilik" veya "atık" değildir; doğal bir uzay olayıdır ve uzay kirliliği tanımına uymaz.
- D) Meteorların Dünya atmosferine girmesi: Meteorlar, uzayda doğal olarak bulunan kaya veya metal parçalarıdır. Dünya atmosferine girdiklerinde genellikle sürtünme nedeniyle yanarak yok olurlar ve "yıldız kayması" olarak gördüğümüz olayı oluştururlar. Çok büyük olanlar yere düşebilir (meteorit). Bunlar insan yapımı değildir ve uzay kirliliği kavramının dışında kalır.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşıldığı gibi, uzay kirliliğinin temel nedeni, insanların uzaya gönderdiği ve artık işlevini yitirmiş olan yapay uydular, roket parçaları ve bunların çarpışmaları sonucu oluşan atıklardır.
Cevap B seçeneğidir.
