Uzay kirliliğine neden olan temel faktörlerden biri aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yeni fırlatılan uydular
B) Dünya'dan uzaya gönderilen atıklar
C) Ömrünü tamamlamış uydular ve roket parçaları
D) Güneş'ten gelen radyasyon
Uzay kirliliği, Dünya'nın yörüngesinde bulunan ve artık işlevsel olmayan insan yapımı nesnelerin oluşturduğu bir problemdir. Bu nesneler, çalışan uydular ve uzay araçları için çarpışma riski oluşturur.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Yeni fırlatılan uydular: Yeni fırlatılan uydular, işlevseldir ve genellikle kontrol altındadır. Uzay kirliliğine doğrudan neden olmazlar. Ancak, ömürlerini tamamladıklarında veya arızalandıklarında potansiyel bir kirlilik kaynağı haline gelebilirler.
- B) Dünya'dan uzaya gönderilen atıklar: Dünya'dan uzaya doğrudan çöp veya atık gönderme gibi bir uygulama bulunmamaktadır. Uzaya gönderilen her şey belirli bir amaç için fırlatılır. Bu nedenle, bu seçenek uzay kirliliğinin temel nedeni değildir.
- C) Ömrünü tamamlamış uydular ve roket parçaları: Bu seçenek, uzay kirliliğinin en temel ve en büyük nedenidir. İşlevini yitirmiş, yakıtı bitmiş veya arızalanmış uydular, uzay görevlerinde kullanılan roketlerin ayrılan üst kademeleri, fırlatma sırasında ayrılan kaplamalar (fairingler) ve hatta bu parçaların birbirleriyle veya diğer nesnelerle çarpışması sonucu oluşan binlerce küçük parça, uzay kirliliğinin ana bileşenleridir. Bu nesneler kontrolsüz bir şekilde yörüngede dolaşır ve aktif uydular için büyük bir tehdit oluşturur.
- D) Güneş'ten gelen radyasyon: Güneş'ten gelen radyasyon, uzaydaki elektronik sistemlere zarar verebilir ve astronotlar için risk oluşturabilir. Ancak, bu radyasyon fiziksel bir "atık" veya "kirlilik" değildir; yani uzayda insan yapımı nesnelerin birikmesine neden olmaz. Bu doğal bir uzay ortamı faktörüdür.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı gibi, uzay kirliliğine neden olan temel faktör, ömrünü tamamlamış insan yapımı nesnelerdir.
Cevap C seçeneğidir.
