1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül, sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır?
A) Ayşe, okula koşarak gitti.
B) Kitabını aldı, çantasına koydu.
C) O, her zaman dürüst bir çocuktur.
D) Elma, armut, muz aldık.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugünkü sorumuzda virgülün farklı görevlerinden birini, yani sıralı cümleleri ayırma görevini inceleyeceğiz. Öncelikle "sıralı cümle" ne demek, onu hatırlayalım:
- Sıralı cümleler: Birden fazla yüklemi olan, anlamca birbirine bağlı ve virgül veya noktalı virgülle ayrılan cümlelerdir. Her bir yüklem ayrı bir yargı bildirir.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Ayşe, okula koşarak gitti.
- Bu cümlede tek bir yüklem vardır: "gitti". Virgül, özne olan "Ayşe"yi vurgulamak veya diğer ögelerden ayırmak için kullanılmıştır. Bu bir sıralı cümle değildir.
- B) Kitabını aldı, çantasına koydu.
- Bu cümlede iki farklı yüklem bulunmaktadır: "aldı" ve "koydu". Her iki eylemi de yapan ortak bir özne (örneğin "o" veya "Ayşe") vardır. Virgül, bu iki ayrı yüklemi ve dolayısıyla iki ayrı yargıyı (cümleyi) birbirinden ayırmıştır. Bu, tam olarak sıralı cümleleri ayırmak için kullanılan bir virgüldür.
- C) O, her zaman dürüst bir çocuktur.
- Bu cümlede tek bir yüklem vardır: "dürüst bir çocuktur". Virgül, zamir olan özne "O"yu vurgulamak veya karışıklığı önlemek için kullanılmıştır. Bu da bir sıralı cümle değildir.
- D) Elma, armut, muz aldık.
- Bu cümlede tek bir yüklem vardır: "aldık". Virgül, eş görevli kelimeleri (meyve isimlerini) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu da bir sıralı cümle değildir.
Gördüğümüz gibi, B seçeneğindeki virgül, iki ayrı eylemi (yargıyı) ifade eden cümleleri birbirine bağlayarak sıralı bir cümle oluşturmuştur.
Cevap B seçeneğidir.
